छन्नं दोषमुदाहरन्ति कुपिता न्यायेन दूरीकृताः
स्वान्दोषान् कथयन्ति नाधिकरणे सन्तोऽपि नष्टा ध्रुवम् ।
ये पक्षापरपक्षदोषसहिताः पापानि संकुर्वते
संक्षेपादपवाद एव सुलभो द्रष्टुर्गुणो दूरतः ॥
छन्नं दोषमुदाहरन्ति कुपिता न्यायेन दूरीकृताः
स्वान्दोषान् कथयन्ति नाधिकरणे सन्तोऽपि नष्टा ध्रुवम् ।
ये पक्षापरपक्षदोषसहिताः पापानि संकुर्वते
संक्षेपादपवाद एव सुलभो द्रष्टुर्गुणो दूरतः ॥
स्वान्दोषान् कथयन्ति नाधिकरणे सन्तोऽपि नष्टा ध्रुवम् ।
ये पक्षापरपक्षदोषसहिताः पापानि संकुर्वते
संक्षेपादपवाद एव सुलभो द्रष्टुर्गुणो दूरतः ॥
अन्वयः
AI
कुपिताः (पुरुषाः) न्यायेन दूरीकृताः छन्नम् दोषम् उदाहरन्ति, सन्तः अपि ध्रुवम् नष्टाः (यतः) अधिकरणे स्वान् दोषान् न कथयन्ति, ये पक्ष-अपर-पक्ष-दोष-सहिताः पापानि संकुर्वते, संक्षेपात् अपवादः एव सुलभः, द्रष्टुः गुणः दूरतः (भवति) ।
Summary
AI
Angered men, distanced from justice, cite hidden faults; even virtuous men are surely ruined because people do not admit their faults in court. Those who commit sins aided by the flaws of both parties cause blame to be easily cast on the judge, whose merit is ignored.
सारांश
AI
क्रोधित लोग सत्य को झुठलाते हैं जिससे सज्जन भी संकट में पड़ जाते हैं। पक्षपातपूर्ण दोषों से पाप बढ़ता है और न्यायकर्ता को बदनामी सरलता से मिलती है, जबकि उसके गुण उपेक्षित रह जाते हैं।
पदच्छेदः
AI
| छन्नम् | छन्न (√छद्+क्त), २.१ | a hidden |
| दोषम् | दोष (२.१) | fault |
| उदाहरन्ति | उदाहरन्ति (उद्+आ√हृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they cite |
| कुपिताः | कुपित (√कुप्+क्त, १.३) | angered (men) |
| न्यायेन | न्याय (३.१) | from justice |
| दूरीकृताः | दूरी–कृत (√कृ+क्त, १.३) | distanced |
| स्वान् | स्व (२.३) | their own |
| दोषान् | दोष (२.३) | faults |
| कथयन्ति | कथयन्ति (√कथ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they tell |
| न | न | not |
| अधिकरणे | अधिकरण (७.१) | in the court |
| सन्तः | सत् (√अस्+शतृ, १.३) | good people |
| अपि | अपि | even |
| नष्टाः | नष्ट (√नश्+क्त, १.३) | are ruined |
| ध्रुवम् | ध्रुवम् | certainly |
| ये | यद् (१.३) | those who |
| पक्षापरपक्षदोषसहिताः | पक्ष–अपरपक्ष–दोष–सहित (१.३) | aided by the faults of both parties |
| पापानि | पाप (२.३) | sins |
| संकुर्वते | संकुर्वते (सम्√कृ कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. बहु.) | commit |
| संक्षेपात् | संक्षेप (५.१) | In short |
| अपवादः | अपवाद (१.१) | blame |
| एव | एव | only |
| सुलभः | सुलभ (१.१) | is easily found |
| द्रष्टुः | द्रष्टृ (६.१) | of the judge |
| गुणः | गुण (१.१) | the merit |
| दूरतः | दूरतः | is far away |
छन्दः
शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ | १८ | १९ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| छ | न्नं | दो | ष | मु | दा | ह | र | न्ति | कु | पि | ता | न्या | ये | न | दू | री | कृ | ताः |
| स्वा | न्दो | षा | न्क | थ | य | न्ति | ना | धि | क | र | णे | स | न्तो | ऽपि | न | ष्टा | ध्रु | वम् |
| ये | प | क्षा | प | र | प | क्ष | दो | ष | स | हि | ताः | पा | पा | नि | सं | कु | र्व | ते |
| सं | क्षे | पा | द | प | वा | द | ए | व | सु | ल | भो | द्र | ष्टु | र्गु | णो | दू | र | तः |
| म | स | ज | स | त | त | ग | ||||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.