दुर्बलं नृपतेश्चक्षुर्नैतत्तत्वं निरीक्षते ।
केवलं वदतो दैन्यमश्लाघ्यं मरणं भवेत् ॥

अन्वयः AI नृपतेः चक्षुः दुर्बलम् (भवति), एतत् तत्त्वम् न निरीक्षते; केवलम् दैन्यम् वदतः (मम) मरणम् अश्लाघ्यम् भवेत्।

Summary AI A king's vision is weak; it does not perceive the truth. For me, who speaks only in wretchedness, death would be inglorious.

सारांश AI राजा की दृष्टि कमजोर है जो सत्य को नहीं देख पा रही; अब दीनतापूर्वक सफाई देने वाले मुझ जैसे व्यक्ति के लिए केवल अपमानजनक मृत्यु ही शेष है।

पदच्छेदः AI

दुर्बलम्	दुर्बल (१.१)	is weak
नृपतेः	नृपति (६.१)	of a king
चक्षुः	चक्षुस् (१.१)	the eye (vision)
न	न	not
एतत्	एतद् (२.१)	this
तत्त्वम्	तत्त्व (२.१)	truth
निरीक्षते	निरीक्षते (निर्√ईक्ष् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	perceives
केवलम्	केवल (२.१)	only
वदतः	वदत् (√वद्+शतृ, ६.१)	for me who speaks
दैन्यम्	दैन्य (२.१)	wretchedness
अश्लाघ्यम्	अश्लाघ्य (√श्लाघ्+ण्यत्), १.१	inglorious
मरणम्	मरण (१.१)	death
भवेत्	भवेत् (√भू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	would be

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

दुर्बलं नृपतेश्चक्षुर्नैतत्तत्वं निरीक्षते ।केवलं वदतो दैन्यमश्लाघ्यं मरणं भवेत् ॥