योऽहे लतां कुसुमितामपि पुष्पहेतोराकृष्य नैव कुसुमावचयं करोमि ।
सोऽहं कथं भ्रमरपक्षरुचौ सुदीर्घे ।
केशे प्रगृह्य रुदतीं प्रभदां निहन्मि? ॥
योऽहे लतां कुसुमितामपि पुष्पहेतोराकृष्य नैव कुसुमावचयं करोमि ।
सोऽहं कथं भ्रमरपक्षरुचौ सुदीर्घे ।
केशे प्रगृह्य रुदतीं प्रभदां निहन्मि? ॥
सोऽहं कथं भ्रमरपक्षरुचौ सुदीर्घे ।
केशे प्रगृह्य रुदतीं प्रभदां निहन्मि? ॥
अन्वयः
AI
यः अहम् कुसुमिताम् लताम् अपि पुष्प-हेतोः आकृष्य कुसुमा-अवचयम् न एव करोमि, सः अहम् भ्रमर-पक्ष-रुचौ सुदीर्घे केशे प्रगृह्य रुदतीम् प्रमदाम् कथम् निहन्मि?
Summary
AI
I, who do not even pull a flowering creeper to gather blossoms for fear of hurting it, how could I seize a weeping woman by her long hair, dark as a bee's wing, and kill her?
सारांश
AI
मैं, जो फूलों के लिए खिली हुई लता को भी नहीं खींचता, वह मैं भँवरे के समान काले और लंबे केशों को पकड़कर एक रोती हुई स्त्री की हत्या कैसे कर सकता हूँ?
पदच्छेदः
AI
| यः | यद् (१.१) | I who |
| अहम् | अस्मद् (१.१) | I |
| लताम् | लता (२.१) | a creeper |
| कुसुमिताम् | कुसुमित (२.१) | flowering |
| अपि | अपि | even |
| पुष्प-हेतोः | पुष्प–हेतु (५.१) | for the sake of flowers |
| आकृष्य | आकृष्य (आ√कृष्+ल्यप्) | having pulled |
| न | न | not |
| एव | एव | even |
| कुसुम-अवचयम् | कुसुम–अवचय (२.१) | the gathering of blossoms |
| करोमि | करोमि (√कृ कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I do |
| सः | तद् (१.१) | that |
| अहम् | अस्मद् (१.१) | I |
| कथम् | कथम् | how |
| भ्रमर-पक्ष-रुचौ | भ्रमर–पक्ष–रुचि (७.१) | in the hair, lustrous as a bee's wing |
| सुदीर्घे | सुदीर्घ (७.१) | very long |
| केशे | केश (७.१) | in the hair |
| प्रगृह्य | प्रगृह्य (प्र√ग्रह्+ल्यप्) | having seized |
| रुदतीम् | रुदत् (√रुद्+शतृ+ङीप्, २.१) | weeping |
| प्रमदाम् | प्रमदा (२.१) | woman |
| निहन्मि | निहन्मि (नि√हन् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | can I kill |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.