एष भो निर्मलज्योत्स्नो राहुणा ग्रस्यते शशी ।
जलं कुलावपातेन प्रसन्नं कलुषायते ॥

अन्वयः AI भो! एषः निर्मल-ज्योत्स्नः शशी राहुणा ग्रस्यते; प्रसन्नम् जलम् कुल-अवपातेन कलुषायते।
Summary AI Look! This moon of spotless radiance is being swallowed by Rāhu. Clear water becomes turbid when the bank collapses into it.
सारांश AI देखो, निर्मल चाँदनी वाले इस चंद्रमा को राहू ग्रस रहा है। जैसे किनारे के ढहने से स्वच्छ जल गंदा हो जाता है, वैसे ही चारुदत्त का उज्जवल चरित्र कलंकित हो रहा है।
पदच्छेदः AI
एषःएतद् (१.१) this
भोःभोस् Oh!
निर्मल-ज्योत्स्नःनिर्मल–ज्योत्स्ना (१.१) of spotless radiance
राहुणाराहु (३.१) by Rāhu
ग्रस्यतेग्रस्यते (√ग्रस् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) is being swallowed
शशीशशिन् (१.१) the moon
जलम्जल (१.१) water
कुल-अवपातेनकुल–अवपात (३.१) by the collapse of the bank
प्रसन्नम्प्रसन्न (प्र√सद्+क्त, १.१) clear
कलुषायतेकलुषायते (√कलुषाय कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) becomes turbid
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८
ए ष भो नि र्म ल ज्यो त्स्नो
रा हु णा ग्र स्य ते श शी
ज लं कु ला व पा ते न
प्र स न्नं क लु षा य ते
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.