रूक्षस्वरं वाशति
वयसोऽयममात्यभृत्या मुहुराह्वयन्ति ।
सव्यं च नेत्र स्फुरति
प्रसह्य ममानिमित्तानि हि खेदयन्ति ॥
रूक्षस्वरं वाशति
वयसोऽयममात्यभृत्या मुहुराह्वयन्ति ।
सव्यं च नेत्र स्फुरति
प्रसह्य ममानिमित्तानि हि खेदयन्ति ॥
वयसोऽयममात्यभृत्या मुहुराह्वयन्ति ।
सव्यं च नेत्र स्फुरति
प्रसह्य ममानिमित्तानि हि खेदयन्ति ॥
अन्वयः
AI
अयम् वयसः रूक्ष-स्वरम् वाशति, अमात्य-भृत्याः मुहुः आह्वयन्ति, मम् सव्यम् नेत्रम् च प्रसह्य स्फुरति, हि अनिमित्तानि (माम्) खेदयन्ति ।
Summary
AI
This crow cries with a harsh voice, and the king’s officers summon me repeatedly. My left eye throbs violently; indeed, these ill omens distress me.
सारांश
AI
कौआ कर्कश स्वर में बोल रहा है, राजसेवक बार-बार बुला रहे हैं और मेरी बाईं आँख फड़क रही है। ये अनिष्टकारी संकेत मुझे विचलित कर रहे हैं।
पदच्छेदः
AI
| रूक्षस्वरम् | रूक्ष–स्वर (२.१) | with a harsh voice |
| वाशति | वाशति (√वाश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | cries |
| वयसः | वायस (१.१) | crow |
| अयम् | इदम् (१.१) | this |
| अमात्यभृत्याः | अमात्य–भृत्य (१.३) | the ministers' servants |
| मुहुः | मुहुः | repeatedly |
| आह्वयन्ति | आह्वयन्ति (आ√ह्वे कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | summon |
| सव्यम् | सव्य (१.१) | left |
| च | च | and |
| नेत्रम् | नेत्र (१.१) | eye |
| स्फुरति | स्फुरति (√स्फुर् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | throbs |
| प्रसह्य | प्रसह्य (प्र√सह्+ल्यप्) | violently |
| मम | अस्मद् (६.१) | my |
| अनिमित्तानि | अ–निमित्त (१.३) | ill omens |
| हि | हि | indeed |
| खेदयन्ति | खेदयन्ति (√खिद् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | distress me |
छन्दः
आर्यागीतिः []
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| रू | क्ष | स्व | रं | वा | श | ति | व | ||||||
| य | सो | ऽय | म | मा | त्य | भृ | त्या | मु | हु | रा | ह्व | य | न्ति |
| स | व्यं | च | ने | त्र | स्फु | र | ति | ||||||
| प्र | स | ह्य | म | मा | नि | मि | त्ता | नि | हि | खे | द | य | न्ति |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.