अन्वयः
AI
स्त्रीभिः विमानितानां का-पुरुषाणां मदनः विवर्धते। सत्-पुरुषस्य तु सः एव मृदुः भवति, नैव वा भवति।
Summary
AI
Passion increases in cowardly men when they are insulted by women. However, for a virtuous man, that same passion either becomes mild or ceases to exist altogether.
सारांश
AI
स्त्रियों द्वारा तिरस्कृत होने पर अधम पुरुषों की काम-वासना बढ़ जाती है, किंतु सज्जन व्यक्ति का वही भाव या तो कोमल हो जाता है या पूर्णतः लुप्त हो जाता है।
पदच्छेदः
AI
| स्त्रीभिः | स्त्री (३.३) | by women |
| विमानितानां | विमानित (वि√मान्+णिच्+क्त, ६.३) | of those who are insulted |
| का-पुरुषाणां | का–पुरुष (६.३) | of cowardly men |
| विवर्धते | विवर्धते (वि√वृध् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | increases |
| मदनः | मदन (१.१) | passion |
| सत्-पुरुषस्य | सत्–पुरुष (६.१) | of a virtuous man |
| तु | तु | however |
| सः | तद् (१.१) | that |
| एव | एव | same |
| मृदुः | मृदु (१.१) | mild |
| भवति | भवति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | becomes |
| न | न | not |
| एव | एव | at all |
| वा | वा | or |
| भवति | भवति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | exists |
छन्दः
आर्या []
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स्त्री | भि | र्वि | मा | नि | ता | नां | |||||
| का | पु | रु | षा | णां | वि | व | र्ध | ते | म | द | नः |
| स | त्पु | रु | ष | स्य | स | ए | व | ||||
| तु | भ | व | ति | मृ | दु | र्नै | व | वा | भ | व | ति |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.