अन्वयः
AI
(यः) हस्त-संयतः, मुख-संयतः, इन्द्रिय-संयतः (अस्ति), सः खलु मनुष्यः। राज-कुलम् (तस्य) किम् करोति? तस्य पर-लोकः हस्ते निश्चलः (अस्ति)।
Summary
AI
He who is self-controlled in his hands, his speech, and his senses is a true man. What can the royal family do to him? The next world is firmly within his grasp.
सारांश
AI
जो मनुष्य अपने हाथों, वाणी और इंद्रियों पर पूर्ण संयम रखता है, वही सच्चा पुरुष है। राजकुल उसका क्या अहित करेगा? उसका परलोक तो स्वयं उसके हाथों में सुरक्षित है।
पदच्छेदः
AI
| हस्तसंयतः | हस्त–संयत (सम्√यम्+क्त), १.१ | self-controlled in his hands |
| मुखसंयतः | मुख–संयत (सम्√यम्+क्त), १.१ | self-controlled in his speech |
| इन्द्रियसंयतः | इन्द्रिय–संयत (सम्√यम्+क्त), १.१ | self-controlled in his senses |
| सः | तद् (१.१) | he |
| खलु | खलु | indeed |
| मनुष्यः | मनुष्य (१.१) | is a true man |
| किम् | किम् (२.१) | what |
| करोति | करोति (√कृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | can do |
| राजकुलम् | राजन्–कुल (१.१) | the royal family |
| तस्य | तद् (६.१) | to him |
| परलोकः | पर–लोक (१.१) | the next world |
| हस्ते | हस्त (७.१) | in his grasp |
| निश्चलः | निस्–चल (१.१) | is firmly |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.