सुवर्णकं ददामि प्रियं वदामि
पतामि शीर्षेण शवेष्टणेण ।
तथापि मां नेच्छसि शुद्धदन्ति
किं सेवक कष्टमया मनुष्याः ॥

अन्वयः AI (अहम्) सुवर्णकं ददामि प्रियं वदामि शव-वेष्टनेन शीर्षेण पतामि । तथापि (हे) शुद्ध-दन्ति! (त्वं) मां न इच्छसि । (हे) सेवक! मनुष्याः किं कष्ट-मयाः ॥
Summary AI I give gold, I speak kindly, and I fall at your feet with my head wrapped like a corpse. Even so, O white-toothed one, you do not want me! O servant, how troublesome people are!
सारांश AI हे सुन्दरी! मैं तुम्हें स्वर्ण देता हूँ, मधुर वचन कहता हूँ और तुम्हारे चरणों में गिरता हूँ, फिर भी तुम मुझे नहीं चाहती? मनुष्य सेवक कितने कष्टकारी होते हैं!
पदच्छेदः AI
सुवर्णकम्सुवर्णक (२.१) gold
ददामिददामि (√दा कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) I give
प्रियम्प्रिय (२.१) kindly
वदामिवदामि (√वद् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) I speak
पतामिपतामि (√पत् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) I fall
शीर्षेणशीर्ष (३.१) with my head
शववेष्टनेनशव–वेष्टन (३.१) wrapped like a corpse
तथापितथापि even so
माम्अस्मद् (२.१) me
नन not
इच्छसिइच्छसि (√इष् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) you want
शुद्धदन्तिशुद्ध–दन्त (८.१) O white-toothed one
किम्किम् how
सेवकसेवक (८.१) O servant
कष्टमयाःकष्टमय (१.३) troublesome
मनुष्याःमनुष्य (१.३) are people
छन्दः उपेन्द्रवज्रा [११: जतजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११ १२
सु व र्ण कं द दा मि प्रि यं व दा मि
प ता मि शी र्षे ण श वे ष्ट णे ण
त था पि मां ने च्छ सि शु द्ध द न्ति
किं से व क क ष्ट म या म नु ष्याः
ज त ज ग ग

Other texts to read

पञ्चरात्रम् भासः

A play by Bhāsa in which Droṇa wins a share of the kingdom for the Pāṇḍavas within five nights, taken as his guru-dakṣiṇā from Duryodhana
ऊरुभङ्गम् भासः

A one-act play by Bhāsa depicting the tragic end of Duryodhana
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.

Resources
Connect