अस्मत्समक्षं हि वसन्तसेना
शौण्डीर्यभावान्न भजेत मूर्खम् ।
तस्मात्करोम्येष विविक्तमस्या
विविक्तविश्रम्भरसो हि कामः ॥

अन्वयः AI हि अस्मत्-समक्षं वसन्तसेना शौण्डीर्य-भावात् मूर्खं न भजेत । तस्मात् एषः अस्याः विविक्तं करोमि हि कामः विविक्त-विश्रम्भ-रसः (भवति) ॥
Summary AI Indeed, in our presence, Vasantasenā will not favor a fool out of pride. Therefore, I will make this place secluded for her, for love indeed finds its flavor in private confidence.
सारांश AI वसन्तसेना अपने स्वाभिमान के कारण मेरे सामने इस मूर्ख को नहीं अपनाएगी, इसलिए मैं इसे एकांत में कर देता हूँ क्योंकि काम-क्रीड़ा एकांत में ही फलती है।
पदच्छेदः AI
अस्मत्समक्षम्अस्मद्–समक्ष (२.१) in our presence
हिहि indeed
वसन्तसेनावसन्तसेना (१.१) Vasantasenā
शौण्डीर्यभावात्शौण्डीर्य–भाव (५.१) out of pride
नन not
भजेतभजेत (√भज् कर्तरि विधिलिङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) will favor
मूर्खम्मूर्ख (२.१) a fool
तस्मात्तद् (५.१) therefore
करोमिकरोमि (√कृ कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) I make
एषःएतद् (१.१) I
विविक्तम्विविक्त (वि√विच्+क्त, २.१) secluded
अस्याःइदम् (६.१) for her
विविक्तविश्रम्भरसःविविक्त–विश्रम्भ–रस (१.१) has the flavor of private confidence
हिहि for
कामःकाम (१.१) love
छन्दः उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११
अ स्म त्स म क्षं हि व स न्त से ना
शौ ण्डी र्य भा वा न्न भ जे त मू र्खम्
त स्मा त्क रो म्ये ष वि वि क्त म स्या
वि वि क्त वि श्र म्भ र सो हि का मः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.