किं कुलेनोपदिष्ठेन शीलमेवात्र कारणम् ।
भवन्ति सुतरां स्फीताः सुक्षेत्रे कण्टकिद्रुमाः ॥

अन्वयः AI उपदिष्टेन कुलेन किम्? अत्र शीलम् एव कारणम् (भवति) । सु-क्षेत्रे कण्टकि-द्रुमाः सुतरां स्फीताः भवन्ति ॥

Summary AI What is the use of citing one's lineage? Character alone is the cause here. Even in a fertile field, thorny trees can grow very large.

सारांश AI ऊँचे कुल के बखान से क्या लाभ? आचरण ही मुख्य है। उपजाऊ भूमि में भी अक्सर कटीले वृक्ष अत्यंत फलते-फूलते हैं।

पदच्छेदः AI

किम्	किम् (१.१)	what (is the use)
कुलेन	कुल (३.१)	of lineage
उपदिष्टेन	उपदिष्ट (उप√दिश्+क्त, ३.१)	cited
शीलम्	शील (१.१)	character
एव	एव	alone
अत्र	अत्र	here
कारणम्	कारण (१.१)	is the cause
भवन्ति	भवन्ति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	become
सुतराम्	सुतराम्	very
स्फीताः	स्फीत (√स्फाय्+क्त, १.३)	large
सुक्षेत्रे	सु–क्षेत्र (७.१)	in a good field
कण्टकिद्रुमाः	कण्टकिन्–द्रुम (१.३)	thorny trees

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

किं कुलेनोपदिष्ठेन शीलमेवात्र कारणम् ।भवन्ति सुतरां स्फीताः सुक्षेत्रे कण्टकिद्रुमाः ॥