यच्चुम्बितमम्बिकामातृकाभि-
र्गतं न देवानामपि यत्प्रणामम् ।
तत्पातितं पादतलेन मुण्डे
वने शृगालेन यथा मृताङ्गम् ॥
यच्चुम्बितमम्बिकामातृकाभि-
र्गतं न देवानामपि यत्प्रणामम् ।
तत्पातितं पादतलेन मुण्डे
वने शृगालेन यथा मृताङ्गम् ॥
र्गतं न देवानामपि यत्प्रणामम् ।
तत्पातितं पादतलेन मुण्डे
वने शृगालेन यथा मृताङ्गम् ॥
अन्वयः
AI
यत् अम्बिका-मातृकाभिः चुम्बितं, यत् देवानाम् अपि प्रणामं न गतम्, तत् मुण्डे पाद-तलेन पातितं, यथा वने शृगालेन मृत-अङ्गम्।
Summary
AI
That head, which was kissed by motherly goddesses and never bowed even to the gods, has been struck by a foot, just as a jackal strikes a corpse in the forest.
सारांश
AI
जिस सिर को माताओं ने चूमा और जो देवताओं के आगे भी नहीं झुका, उसे तुमने वन में पड़े शव की तरह अपने पैरों से ठुकरा दिया है।
पदच्छेदः
AI
| यत् | यद् (१.१) | which |
| चुम्बितं | चुम्बित (√चुम्ब्+क्त, १.१) | was kissed |
| अम्बिका-मातृकाभिः | अम्बिका–मातृका (३.३) | by motherly goddesses |
| गतं | गत (√गम्+क्त, १.१) | went |
| न | न | not |
| देवानाम् | देव (६.३) | of the gods |
| अपि | अपि | even |
| यत् | यद् (१.१) | which |
| प्रणामम् | प्रणाम (२.१) | to a bow |
| तत् | तद् (१.१) | that |
| पातितं | पातित (√पत्+णिच्+क्त, १.१) | has been struck |
| पाद-तलेन | पाद–तल (३.१) | by the sole of a foot |
| मुण्डे | मुण्ड (७.१) | on the head |
| वने | वन (७.१) | in the forest |
| शृगालेन | शृगाल (३.१) | by a jackal |
| यथा | यथा | as |
| मृत-अङ्गम् | मृत (√मृ+क्त)–अङ्ग (२.१) | a dead body |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| य | च्चु | म्बि | त | म | म्बि | का | मा | तृ | का | भि | |
| र्ग | तं | न | दे | वा | ना | म | पि | य | त्प्र | णा | मम् |
| त | त्पा | ति | तं | पा | द | त | ले | न | मु | ण्डे | |
| व | ने | शृ | गा | ले | न | य | था | मृ | ता | ङ्गम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.