एष पतामि चरणयोर्विशालनेत्रे
हस्ताञ्जलिं दशनखे तव शुद्धदन्ति ।
यत्तव मयापकृतं मदनातुरेण
तत्क्षामितासि वरगात्रि तवास्मि दासः ॥

अन्वयः AI विशाल-नेत्रे! शुद्ध-दन्ति! वर-गात्रि! एषः तव चरणयोः पतामि, तव दश-नखे हस्त-अञ्जलिं (करोमि)। मदन-आतुरेण मया यत् तव अपकृतं, तत् क्षामिता असि। तव दासः अस्मि।
Summary AI O large-eyed one! O pure-toothed beauty! Here I fall at your feet and place my folded hands upon your ten toenails. O fair-limbed one, forgive what I, afflicted by passion, have done to offend you; I am your slave.
सारांश AI हे विशाल नेत्रों वाली! मैं तुम्हारे चरणों में गिरता हूँ और प्रार्थना करता हूँ। कामातुर होकर मैंने जो अपराध किया है, उसे क्षमा कर दो; मैं तुम्हारा दास हूँ।
पदच्छेदः AI
एषःएतद् (१.१) here I
पतामिपतामि (√पत् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) fall
चरणयोःचरण (७.२) at the feet
विशाल-नेत्रेविशाल–नेत्र (८.१) O large-eyed one
हस्त-अञ्जलिंहस्त–अञ्जलि (२.१) folded hands
दश-नखेदशन्–नख (७.१) on the ten toenails
तवयुष्मद् (६.१) your
शुद्ध-दन्तिशुद्ध–दन्त (८.१) O pure-toothed one
यत्यद् (२.१) what
तवयुष्मद् (६.१) to you
मयाअस्मद् (३.१) by me
अपकृतंअपकृत (अप√कृ+क्त, १.१) wrong has been done
मदन-आतुरेणमदन–आतुर (३.१) by me, afflicted by passion
तत्तद् (२.१) that
क्षामिताक्षामित (√क्षम्+णिच्+क्त), १.१ forgiven
असिअसि (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) you are (requested to be)
वर-गात्रिवर–गात्र (८.१) O fair-limbed one
तवयुष्मद् (६.१) your
अस्मिअस्मि (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) I am
दासःदास (१.१) slave
छन्दः उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११ १२ १३ १४
ए ष प ता मि च र ण यो र्वि शा ल ने त्रे
ह स्ता ञ्ज लिं द श न खे त व शु द्ध द न्ति
य त्त व म या प कृ तं म द ना तु रे ण
त त्क्षा मि ता सि व र गा त्रि त वा स्मि दा सः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.