अन्वयः
AI
नित्यं निज-उदरं संयच्छत, ध्यान-पटहेन जाग्रत। विषमाः इन्द्रिय-चौराः चिर-संचितं धर्मं हरन्ति।
Summary
AI
Constantly restrain your own belly and stay awake with the drum of meditation. The treacherous thieves in the form of the senses steal away long-accumulated righteousness (dharma).
सारांश
AI
अपने पेट (इंद्रियों) को वश में रखो और ध्यान के नगाड़े के साथ सदा जागते रहो। ये विषम इंद्रिय-रूपी चोर चिरकाल से संचित किए हुए पुण्य को चुरा लेते हैं।
पदच्छेदः
AI
| संयच्छत | संयच्छत (सम्√यम् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. बहु.) | restrain |
| निज-उदरं | निज–उदर (२.१) | your own belly |
| नित्यं | नित्य (२.१) | always |
| जाग्रत | जाग्रत (√जागृ कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. बहु.) | stay awake |
| ध्यान-पटहेन | ध्यान–पटह (३.१) | with the drum of meditation |
| विषमाः | विषम (१.३) | treacherous |
| इन्द्रिय-चौराः | इन्द्रिय–चौर (१.३) | thieves in the form of senses |
| हरन्ति | हरन्ति (√हृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | steal |
| चिर-संचितं | चिर–संचित (सम्√चि+क्त, २.१) | long-accumulated |
| धर्मम् | धर्म (२.१) | righteousness |
छन्दः
आर्या []
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सं | य | च्छ | त | नि | जो | द | रं | |||
| नि | त्यं | जा | ग्र | त | ध्या | न | प | ट | हे | न |
| वि | ष | मा | इ | न्द्रि | य | चौ | रा | |||
| ह | र | न्ति | चि | र | सं | चि | तं | ध | र्मम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.