कृत्यैवं मनुजपतेर्महव्यलीकं स्थातुं हि क्षणमपि न प्रशस्तमस्मिन् ।
मैत्रेय! क्षिप निगडं पुराणकूपे ।
पश्येयुः क्षितिपतयो हि चारदृष्ट्या ॥
कृत्यैवं मनुजपतेर्महव्यलीकं स्थातुं हि क्षणमपि न प्रशस्तमस्मिन् ।
मैत्रेय! क्षिप निगडं पुराणकूपे ।
पश्येयुः क्षितिपतयो हि चारदृष्ट्या ॥
मैत्रेय! क्षिप निगडं पुराणकूपे ।
पश्येयुः क्षितिपतयो हि चारदृष्ट्या ॥
अन्वयः
AI
मनुज-पतेः महत्-व्यलीकम् एवं कृत्वा अस्मिन् (स्थाने) क्षणम् अपि स्थातुं हि न प्रशस्तम्। मैत्रेय! निगडं पुराण-कूपे क्षिप। क्षिति-पतयः हि चार-दृष्ट्या पश्येयुः।
Summary
AI
Having caused such great offense to the king, it is not advisable to stay here even for a moment. Maitreya, throw the shackle into an old well, for kings observe everything through the eyes of their spies.
सारांश
AI
राजा का अहित करने के बाद यहाँ रुकना उचित नहीं है। मैत्रेय, इस बेड़ी को पुराने कुएँ में फेंक दो, ताकि राजा के गुप्तचर इसे देख न सकें।
पदच्छेदः
AI
| कृत्वा | कृत्वा (√कृ+क्त्वा) | Having caused |
| एवम् | एवम् | such |
| मनुजपतेः | मनुज–पति (६.१) | to the king |
| महद्व्यलीकम् | महत्–व्यलीक (२.१) | great offense |
| स्थातुम् | स्थातुम् (√स्था+तुमुन्) | to stay |
| हि | हि | for |
| क्षणम् | क्षण (२.१) | for a moment |
| अपि | अपि | even |
| न | न | not |
| प्रशस्तम् | प्रशस्त (प्र√शंस्+क्त, १.१) | advisable |
| अस्मिन् | इदम् (७.१) | in this (place) |
| मैत्रेय | मैत्रेय (८.१) | O Maitreya |
| क्षिप | क्षिप (√क्षिप् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | throw |
| निगडम् | निगड (२.१) | the shackle |
| पुराणकूपे | पुराण–कूप (७.१) | in an old well |
| पश्येयुः | पश्येयुः (√दृश् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | might see |
| क्षितिपतयः | क्षिति–पति (१.३) | kings |
| हि | हि | for |
| चारदृष्ट्या | चार–दृष्टि (३.१) | through the eyes of spies |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.