भाग्यानि मे यदि तदा मम कोऽपराधो
यद्वन्यनाग इव संयमितोऽस्मि तेन ।
दैवी च सिद्धिरपि लङ्घयितुं न शक्या
गम्यो नृपो बलवता सह को विरोधः ॥
भाग्यानि मे यदि तदा मम कोऽपराधो
यद्वन्यनाग इव संयमितोऽस्मि तेन ।
दैवी च सिद्धिरपि लङ्घयितुं न शक्या
गम्यो नृपो बलवता सह को विरोधः ॥
यद्वन्यनाग इव संयमितोऽस्मि तेन ।
दैवी च सिद्धिरपि लङ्घयितुं न शक्या
गम्यो नृपो बलवता सह को विरोधः ॥
अन्वयः
AI
यदि मे भाग्यानि (एवम् सन्ति), तदा मम कः अपराधः? यत् तेन वन्य-नागः इव (अहम्) संयमितः अस्मि। दैवी सिद्धिः अपि लङ्घयितुम् न शक्या। बलवता सह कः विरोधः? नृपः (तु) गम्यः (एव)।
Summary
AI
If such is my fate, what is my fault? I have been bound by him like a wild elephant. Even divine destiny cannot be overcome. What use is opposition against the powerful? The king must simply be endured.
सारांश
AI
यदि यह मेरा भाग्य है तो इसमें मेरा क्या अपराध कि उसने मुझे जंगली हाथी की तरह बांधा? दैवीय विधान को टाला नहीं जा सकता और शक्तिशाली राजा से विरोध करना व्यर्थ है।
पदच्छेदः
AI
| भाग्यानि | भाग्य (१.३) | fortunes |
| मे | अस्मद् (६.१) | my |
| यदि | यदि | if |
| तदा | तदा | then |
| मम | अस्मद् (६.१) | my |
| कः | किम् (१.१) | what |
| अपराधः | अपराध (१.१) | fault |
| यत् | यद् | that |
| वन्यनागः | वन्य–नाग (१.१) | a wild elephant |
| इव | इव | like |
| संयमितः | संयमित (सम्√यम्+णिच्+क्त, १.१) | bound |
| अस्मि | अस्मि (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I am |
| तेन | तद् (३.१) | by him |
| दैवी | दैवी (१.१) | divine |
| च | च | and |
| सिद्धिः | सिद्धि (१.१) | destiny |
| अपि | अपि | even |
| लङ्घयितुम् | लङ्घयितुम् (√लङ्घ्+णिच्+तुमुन्) | to overcome |
| न | न | not |
| शक्या | शक्य (√शक्+यत्, १.१) | possible |
| गम्यः | गम्य (√गम्+यत्, १.१) | to be endured |
| नृपः | नृप (१.१) | king |
| बलवता | बलवत् (३.१) | powerful |
| सह | सह | with |
| कः | किम् (१.१) | what |
| विरोधः | विरोध (१.१) | opposition |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| भा | ग्या | नि | मे | य | दि | त | दा | म | म | को | ऽप | रा | धो |
| य | द्व | न्य | ना | ग | इ | व | सं | य | मि | तो | ऽस्मि | ते | न |
| दै | वी | च | सि | द्धि | र | पि | ल | ङ्घ | यि | तुं | न | श | क्या |
| ग | म्यो | नृ | पो | ब | ल | व | ता | स | ह | को | वि | रो | धः |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.