हित्वाहं नरपतिबन्धनोपदेश
व्यापत्तिव्यसनमहार्णवं महान्तम् ।
पादाग्रस्थितनिगडैकपाशकर्षी
प्रभ्रष्टो गज इव बन्धनाद्गमामि ॥

अन्वयः AI अहम् महान्तम् नरपति-बन्धन-उपदेश-व्यापत्ति-व्यसन-महार्णवम् हित्वा, बन्धनात् प्रभ्रष्टः गजः इव पाद-अग्र-स्थित-निगड-एक-पाश-कर्षी (सन्) गच्छामि।
Summary AI Having escaped the vast ocean of calamity resulting from the king's imprisonment order, I go forth like an elephant broken loose from its bonds, still dragging the single chain fastened to my forefeet.
सारांश AI राजा के कारागार रूपी संकट के महासागर को पार कर, मैं पैरों की बेड़ियों को खींचता हुआ वैसे ही जा रहा हूँ जैसे कोई हाथी बंधन तोड़कर भागता है।
पदच्छेदः AI
हित्वाहित्वा (√हा+क्त्वा) having abandoned
अहम्अस्मद् (१.१) I
नरपतिबन्धनोपदेशव्यापत्तिव्यसनमहार्णवम्नरपति–बन्धन–उपदेश–व्यापत्ति–व्यसन–महा–अर्णव (२.१) the great ocean of calamity arising from the king's imprisonment order
महान्तम्महत् (२.१) great
पादाग्रस्थितनिगडैकपाशकर्षीपाद–अग्र–स्थित (√स्था+क्त)–निगड–एक–पाश–कर्षिन् (√कृष्+णिनि, १.१) dragging the single chain fastened to the forefeet
प्रभ्रष्टःप्रभ्रष्ट (प्र√भ्रंश्+क्त, १.१) broken loose
गजःगज (१.१) elephant
इवइव like
बन्धनात्बन्धन (५.१) from the bonds
गच्छामिगच्छामि (√गम् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) I go
छन्दः प्रहर्षिणी [१३: मनजरग]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११ १२ १३
हि त्वा हं न र प ति ब न्ध नो प दे श
व्या प त्ति व्य स न म हा र्ण वं म हा न्तम्
पा दा ग्र स्थि त नि ग डै क पा श क र्षी
प्र भ्र ष्टो ग ज इ व ब न्ध ना द्ग मा मि
म न ज र ग
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.