शून्यैर्गृहैः खलु समाः पुरुषा दरिद्राः
कूपैश्च तोयरहितैस्तरुभिश्च शीर्णैः ।
यद्दृष्टपूर्वजनसंगमविस्मृताना-
मेवं भवन्ति विफलाः परितोषकालाः ॥

अन्वयः AI दरिद्राः पुरुषाः शून्यैः गृहैः, तोय-रहितैः कूपैः च, (तथा) शीर्णैः तरुभिः च खलु समाः (सन्ति), यत् दृष्ट-पूर्व-जन-संगम-विस्मृतानाम् (एतेषाम्) परितोष-कालाः एवं विफलाः भवन्ति ।

Summary AI Poor men are like empty houses, waterless wells, and withered trees. For those forgotten by the people they once knew, moments of joy become utterly futile.

सारांश AI दरिद्र पुरुष सूने घरों, जलरहित कुओं और सूखे वृक्षों के समान होते हैं। पूर्व परिचित जनों द्वारा भुला दिए जाने पर उनके संतोष के अवसर भी निष्फल हो जाते हैं।

पदच्छेदः AI

शून्यैः	शून्य (३.३)	with empty
गृहैः	गृह (३.३)	houses
खलु	खलु	indeed
समाः	सम (१.३)	equal
पुरुषाः	पुरुष (१.३)	men
दरिद्राः	दरिद्र (१.३)	poor
कूपैः	कूप (३.३)	with wells
च	च	and
तोयरहितैः	तोय–रहित (३.३)	waterless
तरुभिः	तरु (३.३)	with trees
च	च	and
शीर्णैः	शीर्ण (√शॄ+क्त, ३.३)	withered
यत्	यत्	since
दृष्टपूर्वजनसंगमविस्मृतानाम्	दृष्ट–पूर्व–जन–संगम–विस्मृत (वि√स्मृ+क्त, ६.३)	of those forgotten by the people they once knew
एवम्	एवम्	thus
भवन्ति	भवन्ति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	become
विफलाः	विफल (१.३)	futile
परितोषकालाः	परितोष–काल (१.३)	moments of joy

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
शू	न्यै	र्गृ	हैः	ख	लु	स	माः	पु	रु	षा	द	रि	द्राः
कू	पै	श्च	तो	य	र	हि	तै	स्त	रु	भि	श्च	शी	र्णैः
य	द्दृ	ष्ट	पू	र्व	ज	न	सं	ग	म	वि	स्मृ	ता	ना
मे	वं	भ	व	न्ति	वि	फ	लाः	प	रि	तो	ष	का	लाः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

उत्तररामचरितम् भवभूतिः

प्रतिमानाटकम् भासः

About

Resources

Connect