एषा फुल्लकदम्बनीपसुरभौ काले घनोद्भासिते
कान्तस्यालयमागता समदना हृष्टा जलार्द्रालका ।
विद्युद्वारिदगर्जितैः सचकिता त्वद्दर्शनाकाङ्क्षिणी
पादौ नूपुरलग्नकर्दमधरौ प्रक्षालयन्ती स्थिता ॥

अन्वयः AI फुल्ल-कदम्ब-नीप-सुरभौ घन-उद्भासिते काले एषा जल-आर्द्र-अलका समदना हृष्टा विद्युत्-वारिद-गर्जितैः सचकिता त्वत्-दर्शन-आकाङ्क्षिणी कान्तस्य आलयम् आगता नूपुर-लग्न-कर्दम-धरौ पादौ प्रक्षालयन्ती स्थिता ।
Summary AI In this season fragrant with Kadamba and Nīpa flowers and shining with clouds, she has arrived at her lover's house. Wet-haired, joyful yet startled by lightning and thunder, she stands washing her feet smeared with mud.
सारांश AI कदम्ब की सुगंध से महकते इस समय में, वर्षा से भीगे केशों वाली और गर्जना से डरी नायिका प्रिय के द्वार पर कीचड़ से सने नूपुरों वाले पैर धो रही है।
पदच्छेदः AI
एषाएतद् (१.१) She
फुल्लकदम्बनीपसुरभौफुल्ल–कदम्ब–नीप–सुरभि (७.१) in the (season) fragrant with blooming Kadamba and Nīpa flowers
कालेकाल (७.१) in the season
घनोद्भासितेघन–उद्भासित (उद्√भास्+णिच्+क्त, ७.१) illuminated by clouds
कान्तस्यकान्त (६.१) of her beloved
आलयम्आलय (२.१) the house
आगताआगत (आ√गम्+क्त, १.१) has arrived
समदनासमदन (१.१) impassioned
हृष्टाहृष्ट (√हृष्+क्त, १.१) joyful
जलार्द्रालकाजल–आर्द्र–अलक (१.१) with hair wet with water
विद्युद्वारिदगर्जितैःविद्युत्–वारिद–गर्जित (३.३) by the lightning and thunder of the clouds
सचकितासचकित (१.१) startled
त्वद्दर्शनाकाङ्क्षिणीत्वद्–दर्शन–आकाङ्क्षिणी (१.१) desirous of seeing you
पादौपाद (२.२) her two feet
नूपुरलग्नकर्दमधरौनूपुर–लग्न (√लग्+क्त)–कर्दम–धर (२.२) bearing mud stuck to the anklets
प्रक्षालयन्तीप्रक्षालयत् (प्र√क्षल्+णिच्+शतृ+ङीप्, १.१) washing
स्थितास्थित (√स्था+क्त, १.१) stands
छन्दः शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११ १२ १३ १४ १५ १६ १७ १८ १९
ए षा फु ल्ल क द म्ब नी प सु र भौ का ले घ नो द्भा सि ते
का न्त स्या ल य मा ग ता स म द ना हृ ष्टा ज ला र्द्रा ल का
वि द्यु द्वा रि द ग र्जि तैः स च कि ता त्व द्द र्श ना का ङ्क्षि णी
पा दौ नू पु र ल ग्न क र्द म ध रौ प्र क्षा ल य न्ती स्थि ता
म स ज स त त ग
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.