विद्युद्भिर्ज्वलतीव संविहसतीवोच्चैर्बलाकाशतै-
र्माहेन्द्रेण विवल्गतीव धनुषा धाराशरोद्गारिणा ।
विस्पष्टाशनिनिस्वनेन रसतीवाघूर्णतीवानिलै-
र्नीलैःसान्द्रमिवाहिभिर्जलधरैर्धूपायतीवाम्बरम् ॥

अन्वयः AI अम्बरं विद्युद्भिः ज्वलति इव बलाका-शतैः उच्चैः संविहसति इव धारा-शर-उद्गारिणा माहेन्द्रेण धनुषा विवल्गति इव विस्पष्ट-अशनि-निस्वनेन रसति इव अनिलैः आघूर्णति इव नीलैः अहिभिः इव सान्द्रैः जलधरैः धूपायति इव ।
Summary AI The sky seems to burn with lightning, laugh with white cranes, and dance with Indra's bow discharging arrows of rain. It roars with thunder, whirls in the wind, and smokes with clouds thick as black serpents.
सारांश AI आकाश बिजली से जलता हुआ, बगुलों से हंसता हुआ और इन्द्रधनुष से खेलता हुआ जान पड़ता है। गर्जना और काले मेघों से ऐसा लगता है मानो गगन धूमिल हो रहा हो।
पदच्छेदः AI
विद्युद्भिःविद्युत् (३.३) with lightning
ज्वलतिज्वलति (√ज्वल् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) burns
इवइव as if
संविहसतिसंविहसति (सम्+वि√हस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) laughs aloud
इवइव as if
उच्चैःउच्चैस् loudly
बलाकाशतैःबलाका–शत (३.३) with hundreds of cranes
माहेन्द्रेणमाहेन्द्र (३.१) of Indra
विवल्गतिविवल्गति (वि√वल्ग् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) dances
इवइव as if
धनुषाधनुस् (३.१) with the bow
धाराशरोद्गारिणाधारा–शर–उद्गारिन् (३.१) which discharges arrows of rain
विस्पष्टाशनिनिस्वनेनविस्पष्ट–अशनि–निस्वन (३.१) with the clear sound of thunder
रसतिरसति (√रस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) roars
इवइव as if
आघूर्णतिआघूर्णति (आ√घूर्ण् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) whirls
इवइव as if
अनिलैःअनिल (३.३) by the winds
नीलैःनील (३.३) with dark
सान्द्रैःसान्द्र (३.३) with thick
इवइव as if
अहिभिःअहि (३.३) with serpents
जलधरैःजल–धर (√धृ+अच्, ३.३) with clouds
धूपायतिधूपायति (√धूपाय कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) smokes
इवइव as if
अम्बरम्अम्बर (१.१) the sky
छन्दः शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११ १२ १३ १४ १५ १६ १७ १८ १९
वि द्यु द्भि र्ज्व ल ती व सं वि ह स ती वो च्चै र्ब ला का श तै
र्मा हे न्द्रे ण वि व ल्ग ती व ध नु षा धा रा श रो द्गा रि णा
वि स्प ष्टा श नि नि स्व ने न र स ती वा घू र्ण ती वा नि लै
र्नी लैः सा न्द्र मि वा हि भि र्ज ल ध रै र्धू पा य ती वा म्ब रम्
म स ज स त त ग
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.