एतैरार्द्रतमालपत्रमलिनैरापीतसूर्यं नभो वल्मीकाः शरताडिता इव गजाः सीदन्ति धाराहताः ।
विद्युत्काञ्चनदीपिकेव रचिता प्रासादसंचारिणी ।
ज्योत्स्ना दुर्बलभर्तृकेव वनिता प्रोत्सार्य मेघैर्हता ॥
एतैरार्द्रतमालपत्रमलिनैरापीतसूर्यं नभो वल्मीकाः शरताडिता इव गजाः सीदन्ति धाराहताः ।
विद्युत्काञ्चनदीपिकेव रचिता प्रासादसंचारिणी ।
ज्योत्स्ना दुर्बलभर्तृकेव वनिता प्रोत्सार्य मेघैर्हता ॥
विद्युत्काञ्चनदीपिकेव रचिता प्रासादसंचारिणी ।
ज्योत्स्ना दुर्बलभर्तृकेव वनिता प्रोत्सार्य मेघैर्हता ॥
अन्वयः
AI
आर्द्र-तमाल-पत्र-मलिनैः एतैः (मेघैः) नभः आपीत-सूर्यं (जातं), धारा-हताः वल्मीकाः शर-ताडिताः गजाः इव सीदन्ति, विद्युत् प्रासाद-सञ्चारिणी रचिता काञ्चन-दीपिका इव (भाति), ज्योत्स्ना दुर्बल-भर्तृका वनिता इव मेघैः प्रोत्सार्य हृता।
Summary
AI
The sky's sun is swallowed by clouds dark as moist tamāla leaves. Ant-hills struck by rain collapse like elephants hit by arrows. Lightning shines like a golden lamp moving through a palace, and the moonlight, like a woman with a weak husband, is pushed aside and carried away by the clouds.
सारांश
AI
तमाल जैसा काला आकाश, बाणों से बिंधे हाथियों जैसे वर्षा-ताड़ित दीमक के ढेर और दीपक जैसी बिजली के बीच चाँदनी निर्बल पति वाली स्त्री की तरह नष्ट हो गई है।
पदच्छेदः
AI
| एतैः | एतद् (३.३) | by these (clouds) |
| आर्द्रतमालपत्रमलिनैः | आर्द्र–तमाल–पत्र–मलिन (३.३) | dark as moist tamāla leaves |
| आपीतसूर्यम् | आपीत (आ√पा+क्त)–सूर्य (१.१) | with its sun swallowed |
| नभः | नभस् (१.१) | the sky |
| वल्मीकाः | वल्मीक (१.३) | Ant-hills |
| शरताडिताः | शर–ताडित (१.३) | hit by arrows |
| इव | इव | like |
| गजाः | गज (१.३) | elephants |
| सीदन्ति | सीदन्ति (√सद् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | collapse |
| धाराहताः | धारा–हत (√हन्+क्त, १.३) | struck by rain |
| विद्युत् | विद्युत् (१.१) | Lightning |
| काञ्चनदीपिका | काञ्चन–दीपिका (१.१) | a golden lamp |
| इव | इव | like |
| रचिता | रचित (√रच+क्त, १.१) | fashioned |
| प्रासादसंचारिणी | प्रासाद–संचारिन् (१.१) | moving through a palace |
| ज्योत्स्ना | ज्योत्स्ना (१.१) | the moonlight |
| दुर्बलभर्तृका | दुर्बल–भर्तृका (१.१) | a woman with a weak husband |
| इव | इव | like |
| वनिता | वनिता (१.१) | a woman |
| प्रोत्सार्य | प्रोत्सार्य (प्र+उद्√सृ+णिच्+ल्यप्) | having been pushed aside |
| मेघैः | मेघ (३.३) | by the clouds |
| हृता | हृत (√हृ+क्त, १.१) | is carried away |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.