मेघो जलार्द्रमहिषोदरभृङ्गनीलो
विद्युत्प्रभारचितपीतपटोत्तरीयः ।
आभाति संहृतबलाकगृहीतशङ्खः
खं केशवोऽपर इवाक्रमितुं प्रवृत्तः ॥
मेघो जलार्द्रमहिषोदरभृङ्गनीलो
विद्युत्प्रभारचितपीतपटोत्तरीयः ।
आभाति संहृतबलाकगृहीतशङ्खः
खं केशवोऽपर इवाक्रमितुं प्रवृत्तः ॥
विद्युत्प्रभारचितपीतपटोत्तरीयः ।
आभाति संहृतबलाकगृहीतशङ्खः
खं केशवोऽपर इवाक्रमितुं प्रवृत्तः ॥
अन्वयः
AI
जल-आर्द्र-महिष-उदर-भृङ्ग-नीलः विद्युत्-प्रभा-रचित-पीत-पट-उत्तरीयः संहृत-बलाक-गृहीत-शङ्खः (अयम्) मेघः खम् आक्रमितुं प्रवृत्तः अपरः केशवः इव आभाति।
Summary
AI
Dark as a water-drenched buffalo’s belly or a bee, wearing an upper garment of yellow cloth fashioned from lightning’s glow, and holding a conch formed by a flock of cranes, the cloud appears like a second Keśava setting out to traverse the sky.
सारांश
AI
जल से भीगे भैंसे के पेट जैसा काला यह मेघ, बिजली की चमक रूपी पीले वस्त्रों को धारण किए हुए और बगुलों की पंक्ति रूपी शंख लिए हुए साक्षात् कृष्ण की भाँति आकाश को नापने निकला है।
पदच्छेदः
AI
| मेघः | मेघ (१.१) | the cloud |
| जलार्द्रमहिषोदरभृङ्गनीलः | जल–आर्द्र–महिष–उदर–भृङ्ग–नील (१.१) | dark as a water-drenched buffalo’s belly or a bee |
| विद्युत्प्रभारचितपीतपटोत्तरीयः | विद्युत्–प्रभा–रचित (√रच+क्त)–पीत–पट–उत्तरीय (१.१) | wearing an upper garment of yellow cloth fashioned from lightning’s glow |
| आभाति | आभाति (आ√भा कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | appears |
| संहृतबलाकगृहीतशङ्खः | सं–संहृत (सम्√हृ+क्त)–बलाक–गृहीत–शङ्ख (१.१) | holding a conch formed by a flock of cranes |
| खम् | ख (२.१) | the sky |
| केशवः | केशव (१.१) | Keśava |
| अपरः | अपर (१.१) | another |
| इव | इव | like |
| आक्रमितुम् | आक्रमितुम् (आ√क्रम्+तुमुन्) | to traverse |
| प्रवृत्तः | प्रवृत्त (प्र√वृत्+क्त, १.१) | setting out |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| मे | घो | ज | ला | र्द्र | म | हि | षो | द | र | भृ | ङ्ग | नी | लो |
| वि | द्यु | त्प्र | भा | र | चि | त | पी | त | प | टो | त्त | री | यः |
| आ | भा | ति | सं | हृ | त | ब | ला | क | गृ | ही | त | श | ङ्खः |
| खं | के | श | वो | ऽप | र | इ | वा | क्र | मि | तुं | प्र | वृ | त्तः |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.