मूढे निरन्तरपयोधरया मयैव
कान्तः सहाभिरमते यदि किं तवात्र ।
मां गर्जितैरपि मुहुर्विनिवारयन्ती
मार्गं रुणद्धि कुपितेव निशासपत्नी ॥
मूढे निरन्तरपयोधरया मयैव
कान्तः सहाभिरमते यदि किं तवात्र ।
मां गर्जितैरपि मुहुर्विनिवारयन्ती
मार्गं रुणद्धि कुपितेव निशासपत्नी ॥
कान्तः सहाभिरमते यदि किं तवात्र ।
मां गर्जितैरपि मुहुर्विनिवारयन्ती
मार्गं रुणद्धि कुपितेव निशासपत्नी ॥
अन्वयः
AI
मूढे! निरन्तर-पयोधरया मया एव कान्तः सह अभिरमते यदि तव अत्र किम्? (इति वदन्ती) मां गर्जितैः अपि मुहुः विनिवारयन्ती कुपिता निशा-सपत्नी इव (इयं विद्युत् मम) मार्गं रुणद्धि।
Summary
AI
"O foolish one! If the lover sports with me alone, who possesses constant clouds, what is that to you?" Thus speaking, as if a jealous rival night, the lightning repeatedly thwarts me with thunders and blocks my path.
सारांश
AI
ओ मूर्ख! जल से भरी मुझ (बादली) के साथ ही प्रियतम रमण करते हैं, फिर तुम सौत रूपी रात्रि की तरह गरजकर मेरा मार्ग क्यों रोक रही हो?
पदच्छेदः
AI
| मूढे | मूढ (८.१) | O foolish one! |
| निरन्तरपयोधरया | निरन्तर–पयोधर (३.१) | with constant clouds/breasts |
| मया | अस्मद् (३.१) | with me |
| एव | एव | alone |
| कान्तः | कान्त (१.१) | the lover |
| सह | सह | with |
| अभिरमते | अभिरमते (अभि√रम् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | sports |
| यदि | यदि | if |
| किम् | किम् (१.१) | what |
| तव | युष्मद् (६.१) | your |
| अत्र | अत्र | in this matter |
| माम् | अस्मद् (२.१) | me |
| गर्जितैः | गर्जित (३.३) | with thunders |
| अपि | अपि | also |
| मुहुः | मुहुर् | repeatedly |
| विनिवारयन्ती | विनिवारयत् (वि+नि√वृ+णिच्+शतृ+ङीप्, १.१) | thwarting |
| मार्गम् | मार्ग (२.१) | path |
| रुणद्धि | रुणद्धि (√रुध् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | blocks |
| कुपिता | कुपित (√कुप्+क्त, १.१) | angry |
| इव | इव | like |
| निशासपत्नी | निशा–सपत्नी (१.१) | a rival night |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| मू | ढे | नि | र | न्त | र | प | यो | ध | र | या | म | यै | व |
| का | न्तः | स | हा | भि | र | म | ते | य | दि | किं | त | वा | त्र |
| मां | ग | र्जि | तै | र | पि | मु | हु | र्वि | नि | वा | र | य | न्ती |
| मा | र्गं | रु | ण | द्धि | कु | पि | ते | व | नि | शा | स | प | त्नी |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.