परिजनकथासक्तः कश्चिन्नरः समुपेक्षितः
क्वचिदपि गृहं नारीनाथं निरीक्ष्य विवर्जितम् ।
नरपतिबले पार्श्वायाते स्थितं गृहदारुव-
ह्यवसितशतैरेवंप्रायैर्निशा दिवसीकृता ॥

अन्वयः AI क्वचित् परिजन-कथा-आसक्तः कश्चित् नरः समुपेक्षितः, अपि क्वचित् नारी-नाथं गृहं विवर्जितं निरीक्ष्य, नर-पति-बले पार्श्वे आयाते (सति), एवं-प्रायैः शतैः गृह-दारु-वह्-यवसित-स्थितं (कृतं), निशा दिवसी-कृता ।

Summary AI Sometimes a man busy talking with attendants was bypassed, and sometimes a house where only a woman ruled was avoided. When the king's forces arrived nearby, the night was turned into day through hundreds of such maneuvers like hiding among house timbers.

सारांश AI कहीं सेवकों की बातों से बचकर, कहीं पुरुष विहीन घर को छोड़कर और कहीं राजपुरुषों के आने पर छिपकर, चोरी के सैकड़ों यत्नों में मैंने रात को दिन की तरह जागकर बिताया है।

पदच्छेदः AI

परिजनकथासक्तः	परिजन–कथा–आसक्त (आ√सञ्ज्+क्त, १.१)	a man engaged in talk with attendants
कश्चित्	कश्चित्	some
नरः	नर (१.१)	man
समुपेक्षितः	समुपेक्षित (सम्+उप√ईक्ष्+क्त, १.१)	was bypassed
क्वचित्	क्वचित्	sometimes
अपि	अपि	also
गृहम्	गृह (२.१)	a house
नारीनाथम्	नारी–नाथ (२.१)	whose master is a woman
निरीक्ष्य	निरीक्ष्य (निस्√ईक्ष्+ल्यप्)	having seen
विवर्जितम्	विवर्जित (वि√वृज्+क्त, २.१)	was avoided
नरपतिबले	नर–पति–बल (७.१)	when the king's force
पार्श्वे	पार्श्व (७.१)	nearby
आयाते	आयात (आ√या+क्त, ७.१)	had come
स्थितम्	स्थित (√स्था+क्त, २.१)	staying/hiding
गृहदारुमध्यवसितशतैः	गृह–दारु–मध्य–अवसित (अव√सो+क्त)–शत (३.३)	by hundreds of acts of hiding among house timbers
एवंप्रायैः	एवम्–प्राय (३.३)	of this sort
निशा	निशा (१.१)	the night
दिवसीकृता	दिवस–कृत (√कृ+क्त, १.१)	was made into day

छन्दः हरिणी [१७: नसमरसलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
प	रि	ज	न	क	था	स	क्तः	क	श्चि	न्न	रः	स	मु	पे	क्षि	तः
क्व	चि	द	पि	गृ	हं	ना	री	ना	थं	नि	री	क्ष्य	वि	व	र्जि	तम्
न	र	प	ति	ब	ले	पा	र्श्वा	या	ते	स्थि	तं	गृ	ह	दा	रु	व
ह्य	व	सि	त	श	तै	रे	वं	प्रा	यै	र्नि	शा	दि	व	सी	कृ	ता
न			स			म			र			स			ल	ग

Other texts to read

ऊरुभङ्गम् भासः

प्रतिज्ञायौगन्धरायणम् भासः

About

Resources

Connect