न पर्वताग्रे नलिनी प्ररोहति
न गर्दभा वाजिधुरं वहन्ति ।
यवाः प्रकीर्णा न भवन्ति शालयो
न वेशजाताः शुचयस्तथाङ्गनाः ॥
न पर्वताग्रे नलिनी प्ररोहति
न गर्दभा वाजिधुरं वहन्ति ।
यवाः प्रकीर्णा न भवन्ति शालयो
न वेशजाताः शुचयस्तथाङ्गनाः ॥
न गर्दभा वाजिधुरं वहन्ति ।
यवाः प्रकीर्णा न भवन्ति शालयो
न वेशजाताः शुचयस्तथाङ्गनाः ॥
अन्वयः
AI
पर्वत-अग्रे नलिनी न प्ररोहति, गर्दभाः वाजि-धुरं न वहन्ति, प्रकीर्णाः यवाः शालयः न भवन्ति, तथा वेश-जाताः अङ्गनाः शुचयः (न भवन्ति) ।
Summary
AI
A lotus does not grow on a mountain peak; donkeys do not carry the yoke of war-horses; scattered barley does not become rice. Similarly, women born in a brothel are never pure.
सारांश
AI
जैसे पर्वत पर कमलिनी नहीं उगती, गधा घोड़े का भार नहीं ढोता और जौ से धान पैदा नहीं होता, वैसे ही वेश्याकुल में जन्मी स्त्रियाँ स्वभाव से पवित्र नहीं होतीं।
पदच्छेदः
AI
| न | न | not |
| पर्वतअग्रे | पर्वत–अग्र (७.१) | on a mountain peak |
| नलिनी | नलिनी (१.१) | a lotus |
| प्ररोहति | प्ररोहति (प्र√रुह् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | grows |
| न | न | not |
| गर्दभाः | गर्दभ (१.३) | donkeys |
| वाजिधुरम् | वाजिन्–धुर् (२.१) | the yoke of a horse |
| वहन्ति | वहन्ति (√वह् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | carry |
| यवाः | यव (१.३) | barley grains |
| प्रकीर्णाः | प्रकीर्ण (प्र√कॄ+क्त, १.३) | scattered |
| न | न | not |
| भवन्ति | भवन्ति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | become |
| शालयः | शालि (१.३) | rice |
| न | न | not |
| वेशजाताः | वेश–जात (√जन्+क्त, १.३) | born in a brothel |
| शुचयः | शुचि (१.३) | pure |
| तथा | तथा | similarly |
| अङ्गनाः | अङ्गना (१.३) | women |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | प | र्व | ता | ग्रे | न | लि | नी | प्र | रो | ह | ति |
| न | ग | र्द | भा | वा | जि | धु | रं | व | ह | न्ति | |
| य | वाः | प्र | की | र्णा | न | भ | व | न्ति | शा | ल | यो |
| न | वे | श | जा | ताः | शु | च | य | स्त | था | ङ्ग | नाः |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.