समुद्रवीचीव चलस्वभावाः
संध्याभ्रलेखेव मुहूर्तरागाः ।
स्त्रियो हृतार्थाः पुरुषं निरर्थं
निष्पीडितालक्तकवत्त्यजन्ति ॥
समुद्रवीचीव चलस्वभावाः
संध्याभ्रलेखेव मुहूर्तरागाः ।
स्त्रियो हृतार्थाः पुरुषं निरर्थं
निष्पीडितालक्तकवत्त्यजन्ति ॥
संध्याभ्रलेखेव मुहूर्तरागाः ।
स्त्रियो हृतार्थाः पुरुषं निरर्थं
निष्पीडितालक्तकवत्त्यजन्ति ॥
अन्वयः
AI
समुद्र-वीची इव चल-स्वभावाः संध्या-अभ्र-लेखा इव मुहूर्त-रागाः स्त्रियः हृत-अर्थाः (सत्यः) निष्पीडित-अलक्तक-वत् निरर्थं पुरुषं त्यजन्ति ।
Summary
AI
Fickle in nature like ocean waves and transient in affection like the glow of evening clouds, women, once they have extracted wealth, discard a penniless man like squeezed-out red lac.
सारांश
AI
समुद्र की लहरों के समान चंचल और संध्याकालीन बादलों की तरह क्षणिक अनुराग वाली स्त्रियाँ, धन लूटने के बाद निर्धन पुरुष को निचोड़े हुए महावर की तरह छोड़ देती हैं।
पदच्छेदः
AI
| समुद्रवीची | समुद्र–वीची (१.१) | an ocean wave |
| इव | इव | like |
| चलस्वभावाः | चल (√चल्+अच्)–स्वभाव (१.३) | fickle in nature |
| संध्याभ्रलेखा | संध्या–अभ्र–लेखा (१.१) | a streak of evening cloud |
| इव | इव | like |
| मुहूर्तरागाः | मुहूर्त–राग (१.३) | transient in affection |
| स्त्रियः | स्त्री (१.३) | women |
| हृतार्थाः | हृत (√हृ+क्त)–अर्थ (१.३) | having taken wealth |
| पुरुषम् | पुरुष (२.१) | a man |
| निरर्थम् | निरर्थ (२.१) | who is penniless |
| निष्पीडितालक्तकवत् | निष्पीडित (निस्√पीड्+क्त)–अलक्तक–वत् | like squeezed-out lac-dye |
| त्यजन्ति | त्यजन्ति (√त्यज् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | abandon |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | मु | द्र | वी | ची | व | च | ल | स्व | भा | वाः |
| सं | ध्या | भ्र | ले | खे | व | मु | हू | र्त | रा | गाः |
| स्त्रि | यो | हृ | ता | र्थाः | पु | रु | षं | नि | र | र्थं |
| नि | ष्पी | डि | ता | ल | क्त | क | व | त्त्य | ज | न्ति |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.