असौ हि दत्त्वा तिमिरावकाश-
मस्तं व्रजत्युन्नतकोटिरिन्दुः ।
जलावगाढस्य वनद्विपस्य
तीक्ष्ण विषाणाग्रमिवावशिष्टम् ॥
असौ हि दत्त्वा तिमिरावकाश-
मस्तं व्रजत्युन्नतकोटिरिन्दुः ।
जलावगाढस्य वनद्विपस्य
तीक्ष्ण विषाणाग्रमिवावशिष्टम् ॥
मस्तं व्रजत्युन्नतकोटिरिन्दुः ।
जलावगाढस्य वनद्विपस्य
तीक्ष्ण विषाणाग्रमिवावशिष्टम् ॥
अन्वयः
AI
असौ हि उन्नत-कोटिः इन्दुः तिमिर-अवकाशम् दत्त्वा, जल-अवगाढस्य वन-द्विपस्य अवशिष्टम् तीक्ष्ण-विषाण-अग्रम् इव अस्तम् व्रजति।
Summary
AI
Making way for the darkness, the moon with its raised horn sets like the tip of a sharp tusk of a wild elephant submerged in water.
सारांश
AI
अंधकार को अवकाश देकर यह ऊँची नोक वाला चन्द्रमा अस्त हो रहा है, मानो जल में डूबे हुए जंगली हाथी के दांत का तीखा अग्रभाग ही बाहर दिखाई दे रहा हो।
पदच्छेदः
AI
| असौ | अदस् (१.१) | this |
| हि | हि | for |
| दत्त्वा | दत्त्वा (√दा+क्त्वा) | having given |
| तिमिरावकाशम् | तिमिर–अवकाश (२.१) | way for the darkness |
| अस्तम् | अस्तम् | to its setting |
| व्रजति | व्रजति (√व्रज् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | goes |
| उन्नतकोटिः | उन्नत–कोटि (१.१) | with its raised horn |
| इन्दुः | इन्दु (१.१) | the moon |
| जलावगाढस्य | जल–अवगाढ | of one submerged in water |
| वनद्विपस्य | वन–द्विप (६.१) | of a wild elephant |
| तीक्ष्णविषाणाग्रम् | तीक्ष्ण–विषाण–अग्र (२.१) | the tip of a sharp tusk |
| इव | इव | like |
| अवशिष्टम् | अवशिष्ट (अव√शिष्+क्त, २.१) | remaining |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | सौ | हि | द | त्त्वा | ति | मि | रा | व | का | श |
| म | स्तं | व्र | ज | त्यु | न्न | त | को | टि | रि | न्दुः |
| ज | ला | व | गा | ढ | स्य | व | न | द्वि | प | स्य |
| ती | क्ष्ण | वि | षा | णा | ग्र | मि | वा | व | शि | ष्टम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.