तं तस्य स्वरसंक्रमं मृदुगिरः श्लिष्टं च तन्त्रीस्वनं
वर्णानामपि मूर्च्छनान्तरगतं तारं विरामे मृदुम् ।
हेलासंयमितं पुनश्च ललितं रागद्विरुच्चारितं
यत्सत्यं विरतेऽपि गीतसमये गच्छामि शृण्वन्निव ॥
तं तस्य स्वरसंक्रमं मृदुगिरः श्लिष्टं च तन्त्रीस्वनं
वर्णानामपि मूर्च्छनान्तरगतं तारं विरामे मृदुम् ।
हेलासंयमितं पुनश्च ललितं रागद्विरुच्चारितं
यत्सत्यं विरतेऽपि गीतसमये गच्छामि शृण्वन्निव ॥
वर्णानामपि मूर्च्छनान्तरगतं तारं विरामे मृदुम् ।
हेलासंयमितं पुनश्च ललितं रागद्विरुच्चारितं
यत्सत्यं विरतेऽपि गीतसमये गच्छामि शृण्वन्निव ॥
अन्वयः
AI
मृदु-गिरः तस्य तम् स्वर-संक्रमम्, श्लिष्टम् तन्त्री-स्वनम् च, वर्णानाम् अपि मूर्च्छना-अन्तर-गतम् विरामे मृदुम् तारम्, हेला-संयमितम् पुनः च ललितम् राग-द्विरुच्चारितम् (शृण्वन्), गीत-समये विरते अपि यत् सत्यम् शृण्वन् इव गच्छामि।
Summary
AI
Hearing the transition of notes by that soft-voiced singer, the harmonious sound of the lute, the high-pitched yet soft notes at the pause within the melodic scales, and the graceful repetition of the rāga with effortless control—truly, even though the concert has ended, I walk away as if I am still listening to it.
सारांश
AI
उनकी कोमल वाणी, वीणा के स्वरों का सुंदर मेल और स्वरों का चढ़ाव-उतार इतना मनमोहक है कि संगीत के समाप्त होने पर भी वह मेरे कानों में गूंज रहा है।
पदच्छेदः
AI
| तम् | तद् (२.१) | that |
| तस्य | तद् (६.१) | of her |
| स्वरसंक्रमम् | स्वर–संक्रम | transition of notes |
| मृदुगिरः | मृदु–गिर् (६.१) | of the soft-voiced one |
| श्लिष्टम् | श्लिष्ट (√श्लिष्+क्त, २.१) | harmonious |
| च | च | and |
| तन्त्रीस्वनम् | तन्त्री–स्वन (२.१) | sound of the lute |
| वर्णानाम् | वर्ण (६.३) | of the notes |
| अपि | अपि | also |
| मूर्च्छनान्तरगतम् | मूर्च्छना–अन्तर–गत | within the melodic scales |
| तारम् | तार (२.१) | high-pitched |
| विरामे | विराम (वि√रम्+घञ्, ७.१) | at the pause |
| मृदुम् | मृदु (२.१) | soft |
| हेलासंयमितम् | हेला–संयमित | effortlessly controlled |
| पुनः | पुनर् | again |
| च | च | and |
| ललितम् | ललित (२.१) | graceful |
| रागद्विरुच्चारितम् | राग–द्विस्–उच्चारित | the raga, repeated twice |
| यत्सत्यम् | यत्सत्यम् | truly |
| विरते | विरत (वि√रम्+क्त, ७.१) | has ended |
| अपि | अपि | even though |
| गीतसमये | गीत–समय (७.१) | the concert |
| गच्छामि | गच्छामि (√गम् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I go |
| शृण्वन् | शृण्वत् (√श्रु+शतृ, १.१) | listening |
| इव | इव | as if |
छन्दः
शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ | १८ | १९ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| तं | त | स्य | स्व | र | सं | क्र | मं | मृ | दु | गि | रः | श्लि | ष्टं | च | त | न्त्री | स्व | नं |
| व | र्णा | ना | म | पि | मू | र्च्छ | ना | न्त | र | ग | तं | ता | रं | वि | रा | मे | मृ | दुम् |
| हे | ला | सं | य | मि | तं | पु | न | श्च | ल | लि | तं | रा | ग | द्वि | रु | च्चा | रि | तं |
| य | त्स | त्यं | वि | र | ते | ऽपि | गी | त | स | म | ये | ग | च्छा | मि | शृ | ण्व | न्नि | व |
| म | स | ज | स | त | त | ग | ||||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.