अन्वयः
AI
आत्म-भाग्य-क्षत-द्रव्यः स्त्री-द्रव्येण अनुकंपितः (यः) पुरुषः (सः) अर्थतः नारी, या नारी (सा) अर्थतः पुमान् (भवति) ॥
Summary
AI
A man whose wealth is destroyed by his own fate and who is pitied by his wife’s riches is effectively a woman; and she who provides the wealth is effectively the man.
सारांश
AI
वह पुरुष जिसका धन भाग्यवश नष्ट हो गया हो और जो अपनी पत्नी के धन पर आश्रित हो, वह वास्तव में स्त्री है और जो स्त्री धन प्रदान करती है, वही पुरुष है।
पदच्छेदः
AI
| आत्मभाग्यक्षतद्रव्यः | आत्मन्–भाग्य–क्षत (√क्षण्+क्त)–द्रव्य (१.१) | one whose wealth is destroyed by his own fate |
| स्त्रीद्रव्येण | स्त्री–द्रव्य (३.१) | by his wife's riches |
| अनुकम्पितः | अनुकम्पित (अनु√कम्प्+क्त, १.१) | pitied |
| अर्थतः | अर्थतस् | in terms of wealth |
| पुरुषः | पुरुष (१.१) | a man |
| नारी | नारी (१.१) | a woman |
| या | यद् (१.१) | which |
| नारी | नारी (१.१) | woman |
| सा | तद् (१.१) | she |
| अर्थतः | अर्थतस् | in terms of wealth |
| पुमान् | पुंस् (१.१) | is a man |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| आ | त्म | भा | ग्य | क्ष | त | द्र | व्यः |
| स्त्री | द्र | व्ये | णा | नु | क | म्पि | तः |
| अ | र्थ | तः | पु | रु | षो | ना | री |
| या | ना | री | सा | ऽर्थ | तः | पु | मान् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.