भुजग इव गतौ गिरिः स्थिरत्वे
पतगपतेः परिसर्पणे च तुल्यः ।
शश इव भुवनावलोकनेऽहं
वृक इव च ग्रहणे बले च सिंहः ॥
भुजग इव गतौ गिरिः स्थिरत्वे
पतगपतेः परिसर्पणे च तुल्यः ।
शश इव भुवनावलोकनेऽहं
वृक इव च ग्रहणे बले च सिंहः ॥
पतगपतेः परिसर्पणे च तुल्यः ।
शश इव भुवनावलोकनेऽहं
वृक इव च ग्रहणे बले च सिंहः ॥
अन्वयः
AI
(अहं) गतौ भुजगः इव, स्थिरत्वे गिरिः, परिसर्पणे च पतग-पतेः तुल्यः, भुवन-अवलोकने शशः इव, ग्रहणे वृकः इव, बले च सिंहः (अस्मि) ।
Summary
AI
In movement I am like a serpent, in stability a mountain, and in gliding equal to the Lord of Birds (Garuḍa). In observing the surroundings I am like a hare, in seizing like a wolf, and in strength like a lion.
सारांश
AI
गति में सर्प के समान, स्थिरता में पर्वत के समान, झपट्टा मारने में गरुड़ के तुल्य, अवलोकन में खरगोश के समान, पकड़ने में भेड़िये के समान और बल में मैं सिंह के समान हूँ।
पदच्छेदः
AI
| भुजगः | भुजग (१.१) | a serpent |
| इव | इव | like |
| गतौ | गति (७.१) | in movement |
| गिरिः | गिरि (१.१) | a mountain |
| स्थिरत्वे | स्थिरत्व (७.१) | in stability |
| पतगपतेः | पतग–पति (६.१) | of the lord of birds |
| परिसर्पणे | परिसर्पण (परि√सृप्+ल्युट्, ७.१) | in gliding |
| च | च | and |
| तुल्यः | तुल्य (१.१) | equal |
| शशः | शश (१.१) | a hare |
| इव | इव | like |
| भुवनावलोकने | भुवन–अवलोकन (अव√लोक्+ल्युट्, ७.१) | in observing the world |
| अहम् | अस्मद् (१.१) | I |
| वृकः | वृक (१.१) | a wolf |
| इव | इव | like |
| च | च | and |
| ग्रहणे | ग्रहण (√ग्रह्+ल्युट्, ७.१) | in seizing |
| बले | बल (७.१) | in strength |
| च | च | and |
| सिंहः | सिंह (१.१) | a lion |
छन्दः
पुष्पिताग्रा []
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| भु | ज | ग | इ | व | ग | तौ | गि | रिः | स्थि | र | त्वे | |
| प | त | ग | प | तेः | प | रि | स | र्प | णे | च | तु | ल्यः |
| श | श | इ | व | भु | व | ना | व | लो | क | ने | ऽहं | |
| वृ | क | इ | व | च | ग्र | ह | णे | ब | ले | च | सिं | हः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.