मार्जारः क्रमणे मृगः प्रसरणे श्येनो ग्रहालुञ्चने सुप्तासुप्तमनुष्यवीर्यतुलने श्वा सर्पणे पन्नगः ।
माया रूपशरीरवेशरचने वाग्वेशभाषान्तरे ।
दीपो रात्रिषु संकटेषु डुडुमो वाजी स्थले नौजले ॥
मार्जारः क्रमणे मृगः प्रसरणे श्येनो ग्रहालुञ्चने सुप्तासुप्तमनुष्यवीर्यतुलने श्वा सर्पणे पन्नगः ।
माया रूपशरीरवेशरचने वाग्वेशभाषान्तरे ।
दीपो रात्रिषु संकटेषु डुडुमो वाजी स्थले नौजले ॥
माया रूपशरीरवेशरचने वाग्वेशभाषान्तरे ।
दीपो रात्रिषु संकटेषु डुडुमो वाजी स्थले नौजले ॥
अन्वयः
AI
क्रमणे मार्जारः, प्रसरणे मृगः, ग्रह-आलुञ्चने श्येनः, सुप्त-असुप्त-मनुष्य-वीर्य-तुलने श्वा, सर्पणे पन्नगः, रूप-शरीर-वेश-रचने माया, वाक्-वेश-भाषा-न्तरे (सरस्वती), रात्रिषु दीपः, संकटेषु डुडुमः, स्थले वाजी, जले नौ (अहम् अस्मि)।
Summary
AI
I am a cat in pouncing, a deer in running, a hawk in seizing, and a dog in judging the strength of men asleep or awake. I am a snake in crawling, an illusion in assuming forms and disguises, a lamp in the night, a lizard in tight spots, a horse on land, and a boat on water.
सारांश
AI
चोर में बिल्ली जैसी चाल, मृग जैसी फुर्ती, बाज जैसी झपट और सांप जैसी रेंगने की कला होनी चाहिए। उसे रूप बदलने में निपुण और जल-थल पर समान गति वाला होना चाहिए।
पदच्छेदः
AI
| मार्जारः | मार्जार (१.१) | a cat |
| क्रमणे | क्रमण (√क्रम्+ल्युट्, ७.१) | in pouncing |
| मृगः | मृग (१.१) | a deer |
| प्रसरणे | प्रसरण (प्र√सृ+ल्युट्, ७.१) | in running |
| श्येनः | श्येन (१.१) | a hawk |
| ग्रहालुञ्चने | ग्रह–आलुञ्चन | in seizing and snatching |
| सुप्तासुप्तमनुष्यवीर्यतुलने | सुप्त–असुप्त–मनुष्य–वीर्य–तुलन | in judging the strength of men asleep or awake |
| श्वा | श्वन् (१.१) | a dog |
| सर्पणे | सर्पण (√सृप्+ल्युट्, ७.१) | in crawling |
| पन्नगः | पन्नग (१.१) | a snake |
| माया | माया (१.१) | an illusion |
| रूपशरीरवेशरचने | रूप–शरीर–वेश–रचन | in creating forms, bodies and disguises |
| वाग्वेशभाषान्तरे | वाच्–वेश–भाषा–अन्तर (७.१) | in (changing) speech, dress, and language |
| दीपः | दीप (१.१) | a lamp |
| रात्रिषु | रात्रि (७.३) | in the nights |
| संकटेषु | संकट (७.३) | in tight spots |
| डुडुमः | डुडुम (१.१) | a lizard |
| वाजी | वाजिन् (१.१) | a horse |
| स्थले | स्थल (७.१) | on land |
| नौ | नौ (१.१) | a boat |
| जले | जल (७.१) | on water |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.