अन्वयः
AI
अनिर्वेदित-पौरुषम् दारिद्र्यम् खलु धिक् अस्तु। यत् एतत् गर्हितम् कर्म (अहम्) निन्दामि च करोमि च।
Summary
AI
Shame upon poverty that leaves a man's valor unacknowledged! Because of it, I both despise and perform this despicable act of theft.
सारांश
AI
उस दरिद्रता को धिक्कार है जो मनुष्य के स्वाभिमान को नष्ट कर देती है। इसी अभाव के कारण मैं इस निंदनीय चोरी के कर्म को कोसते हुए भी करने को विवश हूँ।
पदच्छेदः
AI
| धिक् | धिक् | shame |
| अस्तु | अस्तु (√अस् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | be upon |
| खलु | खलु | indeed |
| दारिद्र्यम् | दारिद्र्य (२.१) | poverty |
| अनिर्वेदितपौरुषम् | न–निर्वेदित–पौरुष (२.१) | which leaves valor unacknowledged |
| यत् | यद् | because of which |
| एतत् | एतद् (२.१) | this |
| गर्हितम् | गर्हित (√गर्ह्+क्त, २.१) | despicable |
| कर्म | कर्मन् (२.१) | act |
| निन्दामि | निन्दामि (√निन्द् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I despise |
| च | च | and |
| करोमि | करोमि (√कृ कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I do |
| च | च | and |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| धि | ग | स्तु | ख | लु | दा | रि | द्य |
| म | नि | र्वे | दि | त | पौ | रु | षम् |
| य | दे | त | द्ग | र्हि | तं | क | र्म |
| नि | न्दा | मि | च | क | रो | मि | च |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.