एतेन मापयति भित्तिषु कर्ममार्गमेतेन मोचयति भूषणसंप्रयोगान् ।
उद्धाटको भवति यन्त्रदृढे कपाटे ।
दष्टस्य कीटभुजगैः परिवेष्टनं च ॥
एतेन मापयति भित्तिषु कर्ममार्गमेतेन मोचयति भूषणसंप्रयोगान् ।
उद्धाटको भवति यन्त्रदृढे कपाटे ।
दष्टस्य कीटभुजगैः परिवेष्टनं च ॥
उद्धाटको भवति यन्त्रदृढे कपाटे ।
दष्टस्य कीटभुजगैः परिवेष्टनं च ॥
अन्वयः
AI
एतेन (यज्ञोपवीतेन) भित्तिषु कर्म-मार्गम् मापयति। एतेन भूषण-संप्रयोगान् मोचयति। यन्त्र-दृढे कपाटे उद्धाटकः भवति। कीट-भुजगैः दष्टस्य (अङ्गस्य) परिवेष्टनम् च (भवति)।
Summary
AI
With this sacred thread, one measures the path of work on walls; with this, one unfastens the joints of ornaments. It serves as an opener for doors secured by bolts and as a bandage for limbs bitten by insects or serpents.
सारांश
AI
इस जनेऊ से मैं दीवार की माप लेता हूँ, आभूषणों की गांठें खोलता हूँ और बंद दरवाजों को खोलने के साथ-साथ सांप के काटने पर पट्टी का काम भी लेता हूँ।
पदच्छेदः
AI
| एतेन | एतद् (३.१) | with this |
| मापयति | मापयति (√मा +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | one measures |
| भित्तिषु | भित्ति (७.३) | on walls |
| कर्ममार्गम् | कर्मन्–मार्ग (२.१) | the path of work |
| एतेन | एतद् (३.१) | with this |
| मोचयति | मोचयति (√मुच् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | one unfastens |
| भूषणसंप्रयोगान् | भूषण–संप्रयोग | the joints of ornaments |
| उद्धाटकः | उद्धाटक (उद्√घट्+णिच्+ण्वुल्), १.१ | an opener |
| भवति | भवति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | it becomes |
| यन्त्रदृढे | यन्त्र–दृढ (७.१) | secured by a bolt |
| कपाटे | कपाट (७.१) | for a door |
| दष्टस्य | दष्ट (√दंश्+क्त, ६.१) | of one bitten |
| कीटभुजगैः | कीट–भुजग (३.३) | by insects or serpents |
| परिवेष्टनम् | परिवेष्टन (परि√वेष्ट्+ल्युट्, १.१) | a bandage |
| च | च | and |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.