देशः को नु जलावसेकशिथिलो यस्मिन्न शब्दो भवे-
द्भित्तीनां च न दर्शनान्तरगतः संधिः करालो भवेत् ।
क्षारक्षीणतया च लोष्टककृशं जीर्णं क्व हर्म्यं भवे-
त्कस्मिन्स्त्रीजनदर्शनं च न भवेत्स्यादर्थसिद्धिश्च मे ॥
देशः को नु जलावसेकशिथिलो यस्मिन्न शब्दो भवे-
द्भित्तीनां च न दर्शनान्तरगतः संधिः करालो भवेत् ।
क्षारक्षीणतया च लोष्टककृशं जीर्णं क्व हर्म्यं भवे-
त्कस्मिन्स्त्रीजनदर्शनं च न भवेत्स्यादर्थसिद्धिश्च मे ॥
द्भित्तीनां च न दर्शनान्तरगतः संधिः करालो भवेत् ।
क्षारक्षीणतया च लोष्टककृशं जीर्णं क्व हर्म्यं भवे-
त्कस्मिन्स्त्रीजनदर्शनं च न भवेत्स्यादर्थसिद्धिश्च मे ॥
अन्वयः
AI
कः नु देशः जल-अवसेक-शिथिलः (अस्ति) यस्मिन् शब्दः न भवेत्? भित्तीनाम् च दर्शन-अन्तर-गतः करालः संधिः न भवेत्? क्षार-क्षीणतया च लोष्टक-कृशम् जीर्णम् हर्म्यम् क्व भवेत्? कस्मिन् स्त्री-जन-दर्शनम् च न भवेत् मे अर्थ-सिद्धिः च स्यात्?
Summary
AI
Where is the spot weakened by water where there will be no noise? Where can a wide breach be made in the walls without being visible? Where is the palace old and withered like a clod of earth due to saltpeter? Where will there be no sight of women, and where will my objective be attained?
सारांश
AI
मुझे ऐसी जगह सेंध लगानी चाहिए जहाँ की दीवारें पानी से गीली और खोखली हों ताकि शब्द न हो, जहाँ स्त्रियाँ न हों और मेरा कार्य बिना किसी बाधा के सिद्ध हो सके।
पदच्छेदः
AI
| देशः | देश (१.१) | spot |
| कः | किम् (१.१) | which |
| नु | नु | now |
| जलावसेकशिथिलः | जल–अवसेक–शिथिल (१.१) | weakened by water-sprinkling |
| यस्मिन् | यद् (७.१) | where |
| न | न | no |
| शब्दः | शब्द (१.१) | sound |
| भवेत् | भवेत् (√भू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | will be |
| भित्तीनाम् | भित्ति (६.३) | of the walls |
| च | च | and |
| न | न | not |
| दर्शनान्तरगतः | दर्शन–अन्तर–गत | visible |
| संधिः | संधि (१.१) | breach |
| करालः | कराल (१.१) | wide |
| भवेत् | भवेत् (√भू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | can be |
| क्षारक्षीणतया | क्षार–क्षीण–ता (३.१) | due to being corroded by saltpeter |
| च | च | and |
| लोष्टककृशम् | लोष्टक–कृश (१.१) | withered like a clod of earth |
| जीर्णम् | जीर्ण (√जॄ+क्त, १.१) | old |
| क्व | क्व | where |
| हर्म्यम् | हर्म्य (१.१) | palace |
| भवेत् | भवेत् (√भू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | is |
| कस्मिन् | किम् (७.१) | where |
| स्त्रीजनदर्शनम् | स्त्री–जन–दर्शन (१.१) | sight of women |
| च | च | and |
| न | न | not |
| भवेत् | भवेत् (√भू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | will be |
| स्यात् | स्यात् (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | will be |
| अर्थसिद्धिः | अर्थ–सिद्धि (१.१) | attainment of the objective |
| च | च | and |
| मे | अस्मद् (६.१) | my |
छन्दः
शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ | १८ | १९ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| दे | शः | को | नु | ज | ला | व | से | क | शि | थि | लो | य | स्मि | न्न | श | ब्दो | भ | वे |
| द्भि | त्ती | नां | च | न | द | र्श | ना | न्त | र | ग | तः | सं | धिः | क | रा | लो | भ | वेत् |
| क्षा | र | क्षी | ण | त | या | च | लो | ष्ट | क | कृ | शं | जी | र्णं | क्व | ह | र्म्यं | भ | वे |
| त्क | स्मि | न्स्त्री | ज | न | द | र्श | नं | च | न | भ | वे | त्स्या | द | र्थ | सि | द्धि | श्च | मे |
| म | स | ज | स | त | त | ग | ||||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.