सुजनः खलु भृत्यानुकम्पकः स्वामी निर्धनकोऽपि शोभते । पिशुनः पुनर्द्रव्यगर्वितो दुष्करः खलु परिणामदारुणः ॥
सुजनः खलु भृत्यानुकम्पकः स्वामी निर्धनकोऽपि शोभते । पिशुनः पुनर्द्रव्यगर्वितो दुष्करः खलु परिणामदारुणः ॥
अन्वयः
AI
निर्धनकः अपि सुजनः खलु भृत्य-अनुकम्पकः स्वामी शोभते। पुनः द्रव्य-गर्वितः पिशुनः खलु दुष्करः परिणाम-दारुणः (च भवति) ।
Summary
AI
A virtuous master shines even if poor, for he is naturally compassionate toward his servants. However, a wicked person, arrogant due to wealth, is difficult to deal with and remains cruel in the end.
सारांश
AI
निर्धन होने पर भी नौकरों के प्रति दयालु सज्जन स्वामी शोभा देता है। इसके विपरीत, धन के घमंड में चूर दुर्जन स्वामी का स्वभाव अत्यंत कठोर और अंत में दुखदाई होता है।
पदच्छेदः
AI
| सुजनः | सु–जन (१.१) | a virtuous person |
| खलु | खलु | indeed |
| भृत्यानुकम्पकः | भृत्य–अनुकम्पक | compassionate towards servants |
| स्वामी | स्वामिन् (१.१) | a master |
| निर्धनकः | निर्–धनक (१.१) | poor |
| अपि | अपि | even |
| शोभते | शोभते (√शुभ् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | shines |
| पिशुनः | पिशुन (१.१) | a wicked person |
| पुनर् | पुनर् | however |
| द्रव्यगर्वितः | द्रव्य–गर्वित | arrogant due to wealth |
| दुष्करः | दुस्–कर | difficult to deal with |
| खलु | खलु | indeed |
| परिणामदारुणः | परिणाम–दारुण (१.१) | cruel in the end |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.