न गणयति पराभवं कुतश्चि-
द्धरति ददाति च नित्यमर्थजातम् ।
नृपतिरिव निकाममायदर्शी
विभववता समुपास्यते जनेन ॥
न गणयति पराभवं कुतश्चि-
द्धरति ददाति च नित्यमर्थजातम् ।
नृपतिरिव निकाममायदर्शी
विभववता समुपास्यते जनेन ॥
द्धरति ददाति च नित्यमर्थजातम् ।
नृपतिरिव निकाममायदर्शी
विभववता समुपास्यते जनेन ॥
अन्वयः
AI
(यः) कुतश्चित् पराभवं न गणयति, नित्यम् अर्थ-जातं हरति ददाति च, निकाम-आय-दर्शी नृपतिः इव (सः) विभव-वता जनेन समुपास्यते ॥
Summary
AI
One who disregards defeat from any side, who constantly takes and gives wealth, and who looks only for profit, is served by wealthy people like a king.
सारांश
AI
जुआरी पराजय की चिंता नहीं करता, वह निरंतर धन लेता और देता रहता है। अपनी इच्छानुसार फल देखने वाले राजा की तरह, वह धनी लोगों द्वारा सम्मान प्राप्त करता है।
पदच्छेदः
AI
| न | न | not |
| गणयति | गणयति (√गण +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | regards |
| पराभवम् | पराभव (२.१) | defeat |
| कुतश्चित् | कुतश्चित् | from any side |
| हरति | हरति (√हृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | takes |
| ददाति | ददाति (√दा कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | gives |
| च | च | and |
| नित्यम् | नित्यम् | constantly |
| अर्थजातम् | अर्थ–जात (२.१) | wealth |
| नृपतिः | नृपति (१.१) | a king |
| इव | इव | like |
| निकाममायदर्शी | निकाम–आय–दर्शिन् (√दृश्+णिनि, १.१) | one who looks only for profit |
| विभववता | विभववत् (३.१) | by wealthy |
| समुपास्यते | समुपास्यते (सम्+उप√आस् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is served |
| जनेन | जन (३.१) | people |
छन्दः
पुष्पिताग्रा []
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | ग | ण | य | ति | प | रा | भ | वं | कु | त | श्चि | |
| द्ध | र | ति | द | दा | ति | च | नि | त्य | म | र्थ | जा | तम् |
| नृ | प | ति | रि | व | नि | का | म | मा | य | द | र्शी | |
| वि | भ | व | व | ता | स | मु | पा | स्य | ते | ज | ने | न |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.