हत्वा ते कुनृपमहे हि पालकं भोस्तद्राज्ये द्रुतमभिषिच्य चार्यकं तम् ।
तस्याक्ज्ञां शिरसि निधाय शेषभूतां ।
मोक्ष्येऽहं व्यसनगतं च चारुदत्तम् ॥
हत्वा ते कुनृपमहे हि पालकं भोस्तद्राज्ये द्रुतमभिषिच्य चार्यकं तम् ।
तस्याक्ज्ञां शिरसि निधाय शेषभूतां ।
मोक्ष्येऽहं व्यसनगतं च चारुदत्तम् ॥
तस्याक्ज्ञां शिरसि निधाय शेषभूतां ।
मोक्ष्येऽहं व्यसनगतं च चारुदत्तम् ॥
अन्वयः
AI
भोः, ते कु-नृपम् अहि-रूपम् पालकम् हत्वा तम् आर्यकम् तद्-राज्ये द्रुतम् अभिषिच्य, तस्य शेष-भूताम् आज्ञाम् शिरसि निधाय व्यसन-गतम् चारुदत्तम् च मोक्ष्ये अहम्।
Summary
AI
Having killed that wicked king Pālaka, who was like a serpent, and quickly crowning Āryaka in that kingdom, I, placing his command upon my head like a garland, shall release Cārudatta from his calamity.
सारांश
AI
उस दुष्ट राजा पालक को मारकर और आर्यक का राज्याभिषेक कर, मैं उनकी आज्ञा शिरोधार्य करते हुए संकट में फँसे चारुदत्त को मुक्त कराऊँगा।
पदच्छेदः
AI
| हत्वा | हत्वा (√हन्+क्त्वा) | having killed |
| ते | तद् (२.१) | that |
| कुनृपम् | कु–नृप (२.१) | wicked king |
| अहेः | अहि (६.१) | of a serpent (like a serpent) |
| हि | हि | indeed |
| पालकम् | पालक (२.१) | Pālaka |
| भोः | भोस् (८.१) | Oh |
| तद्राज्ये | तद्–राज्य (७.१) | in that kingdom |
| द्रुतम् | द्रुत | quickly |
| अभिषिच्य | अभिषिच्य (अभि√सिच्+ल्यप्) | having crowned |
| च | च | and |
| आर्यकं | आर्यक (२.१) | Āryaka |
| तम् | तद् (२.१) | that |
| तस्य | तद् (६.१) | his |
| आज्ञाम् | आज्ञा (२.१) | command |
| शिरसि | शिरस् (७.१) | on the head |
| निधाय | निधाय (नि√धा+ल्यप्) | having placed |
| शेषभूतां | शेष–भूत (२.१) | which is like a garland |
| मोक्ष्ये | मोक्ष्ये (√मुच् कर्तरि लृट् (आत्मने.) उ.पु. एक.) | I shall release |
| अहं | अस्मद् (१.१) | I |
| व्यसनगतं | व्यसन–गत (२.१) | one who has fallen into calamity |
| च | च | and |
| चारुदत्तम् | चारुदत्त (२.१) | Cārudatta |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.