उत्तिष्ठ भोः पतितसाधुजनानुकम्पि-
न्निष्कारणोपगतबान्धव धर्मशील ।
यत्नः कृतोऽपि सुमहान्मम मोक्षणाय
दैवं न संवदति किं न कृतं त्वयाद्य ॥
उत्तिष्ठ भोः पतितसाधुजनानुकम्पि-
न्निष्कारणोपगतबान्धव धर्मशील ।
यत्नः कृतोऽपि सुमहान्मम मोक्षणाय
दैवं न संवदति किं न कृतं त्वयाद्य ॥
न्निष्कारणोपगतबान्धव धर्मशील ।
यत्नः कृतोऽपि सुमहान्मम मोक्षणाय
दैवं न संवदति किं न कृतं त्वयाद्य ॥
अन्वयः
AI
भोः! पतित-साधु-जन-अनुकम्पिन् निष्कारण-उपगत-बान्धव धर्म-शील उत्तिष्ठ! मम मोक्षणाय सुमहान् यत्नः कृतः अपि दैवं न संवदति अद्य त्वया किं न कृतम्?
Summary
AI
O you who feel compassion for fallen virtuous men, a friend who comes without reason, O righteous one, rise! Though a great effort was made for my release, fate does not concur. What have you not done today?
सारांश
AI
हे साधुजनों पर दया करने वाले मित्र, उठिए! आपने मुझे बचाने का महान प्रयत्न किया, किंतु भाग्य ने साथ नहीं दिया। आपने मेरी रक्षा के लिए क्या कुछ नहीं किया।
पदच्छेदः
AI
| उत्तिष्ठ | उत्तिष्ठ (उद्√स्था कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | rise |
| भोः | भोस् (८.१) | O |
| पतितसाधुजनानुकम्पिन् | पतित–साधु–जन–अनुकम्पिन् (अनु√कम्प्+णिनि, ८.१) | you who feel compassion for fallen virtuous men |
| निष्कारणोपगतबान्धव | निष्कारण–उपगत (उप√गम्+क्त)–बान्धव (८.१) | a friend who comes without reason |
| धर्मशील | धर्म–शील (८.१) | O righteous one |
| यत्नः | यत्न (१.१) | effort |
| कृतः | कृत (√कृ+क्त, १.१) | was made |
| अपि | अपि | Though |
| सुमहात् | सु–महत् (१.१) | a great |
| मम | अस्मद् (६.१) | my |
| मोक्षणाय | मोक्षण (√मुच्+ल्युट्), ४.१ | for release |
| दैवम् | दैव (१.१) | fate |
| न | न | not |
| संवदति | संवदति (सम्√वद् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | does concur |
| किम् | किम् (१.१) | What |
| न | न | not |
| कृतम् | कृत (√कृ+क्त, १.१) | done |
| त्वया | युष्मद् (३.१) | have you |
| अद्य | अद्य | today |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| उ | त्ति | ष्ठ | भोः | प | ति | त | सा | धु | ज | ना | नु | क | म्पि |
| न्नि | ष्का | र | णो | प | ग | त | बा | न्ध | व | ध | र्म | शी | ल |
| य | त्नः | कृ | तो | ऽपि | सु | म | हा | न्म | म | मो | क्ष | णा | य |
| दै | वं | न | सं | व | द | ति | किं | न | कृ | तं | त्व | या | द्य |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.