नयन सलिलसिक्तं पांशुरुक्षीकृताङ्गं
पितृवनसुमनोभिर्चेष्टितं मे शरीरम् ।
विरसमिह रटन्तो रक्तगन्धानुलिप्तं
बलिमिव परिभोक्तुं वायसास्तर्कयन्ति ॥
नयन सलिलसिक्तं पांशुरुक्षीकृताङ्गं
पितृवनसुमनोभिर्चेष्टितं मे शरीरम् ।
विरसमिह रटन्तो रक्तगन्धानुलिप्तं
बलिमिव परिभोक्तुं वायसास्तर्कयन्ति ॥
पितृवनसुमनोभिर्चेष्टितं मे शरीरम् ।
विरसमिह रटन्तो रक्तगन्धानुलिप्तं
बलिमिव परिभोक्तुं वायसास्तर्कयन्ति ॥
अन्वयः
AI
नयन-सलिल-सिक्तं पांशु-रुक्षी-कृत-अङ्गं पितृ-वन-सुमनोभिः वेष्टितं रक्त-गन्ध-अनुलिप्तं मे शरीरं विरसं रटन्तः वायसाः इह बलिम् इव परिभोक्तुं तर्कयन्ति।
Summary
AI
My body, drenched with tears, roughened by dust, covered with funeral flowers, and smeared with red sandalwood, is eyed by croaking crows as if it were an offering to be devoured.
सारांश
AI
आंसुओं से भीगा, धूल से धूसरित और श्मशान के फूलों से लिपटा मेरा यह शरीर, जिस पर लाल चंदन लगा है, कौवों को बलि के मांस जैसा लग रहा है।
पदच्छेदः
AI
| नयनसलिलसिक्तम् | नयन–सलिल–सिक्त (√सिच्+क्त, २.१) | drenched with tears |
| पांशुरुक्षीकृताङ्गम् | पांशु–रुक्ष (+च्वि)–कृत (√कृ+क्त)–अङ्ग (२.१) | whose limbs are roughened by dust |
| पितृवनसुमनोभिः | पितृवन–सुमनस् (३.३) | with funeral flowers |
| वेष्टितम् | वेष्टित (√वेष्ट्+क्त, २.१) | covered |
| मे | अस्मद् (६.१) | my |
| शरीरम् | शरीर (२.१) | body |
| विरसम् | विरसम् | harshly |
| इह | इह | here |
| रटन्तः | रटत् (√रट्+शतृ, १.३) | croaking |
| रक्तगन्धानुलिप्तम् | रक्त–गन्ध–अनुलिप्त (अनु√लिप्+क्त, २.१) | smeared with red sandalwood paste |
| बलिम् | बलि (२.१) | an offering |
| इव | इव | as if |
| परिभोक्तुम् | परिभोक्तुम् (परि√भुज्+तुमुन्) | to devour |
| वायसाः | वायस (१.३) | crows |
| तर्कयन्ति | तर्कयन्ति (√तर्क् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | are eyeing |
छन्दः
मालिनी [१५: ननमयय]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | य | न | स | लि | ल | सि | क्तं | पां | शु | रु | क्षी | कृ | ता | ङ्गं |
| पि | तृ | व | न | सु | म | नो | भि | र्चे | ष्टि | तं | मे | श | री | रम् |
| वि | र | स | मि | ह | र | ट | न्तो | र | क्त | ग | न्धा | नु | लि | प्तं |
| ब | लि | मि | व | प | रि | भो | क्तुं | वा | य | सा | स्त | र्क | य | न्ति |
| न | न | म | य | य | ||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.