प्राप्तोऽहं व्यसनकृशां दशामनार्या
यत्रेदं फलमपि जीवितावसानम् ।
एषा च व्यथयति घोषणा मनो मे
श्रोतव्यं यदिदमसौ मया हतेति ॥
प्राप्तोऽहं व्यसनकृशां दशामनार्या
यत्रेदं फलमपि जीवितावसानम् ।
एषा च व्यथयति घोषणा मनो मे
श्रोतव्यं यदिदमसौ मया हतेति ॥
यत्रेदं फलमपि जीवितावसानम् ।
एषा च व्यथयति घोषणा मनो मे
श्रोतव्यं यदिदमसौ मया हतेति ॥
अन्वयः
AI
अहम् अनार्यां व्यसन-कृशां दशां प्राप्तः यत्र इदं जीवित-अवसानं फलम् अपि (अस्ति)। एषा घोषणा च मे मनो व्यथयति यदिदं श्रोतव्यं 'मया असौ हता' इति।
Summary
AI
I have reached this ignoble state, wasted by calamity, where the final fruit is the end of my life. This proclamation pains my heart: that I must hear it said, 'She was killed by me.'
सारांश
AI
मैं नीच संकटपूर्ण दशा को प्राप्त हो गया हूँ जहाँ जीवन का अंत निकट है। मुझे यह घोषणा अत्यंत पीड़ा पहुँचा रही है कि मैंने वसंतसेना की हत्या की है।
पदच्छेदः
AI
| प्राप्तः | प्राप्त (प्र√आप्+क्त, १.१) | have reached |
| अहम् | अस्मद् (१.१) | I |
| व्यसनकृशाम् | व्यसन–कृश (२.१) | wasted by calamity |
| दशाम् | दशा (२.१) | state |
| अनार्याम् | अन्–आर्य (२.१) | this ignoble |
| यत्र | यत्र | where |
| इदम् | इदम् (१.१) | this |
| फलम् | फल (१.१) | the fruit |
| अपि | अपि | is |
| जीवितावसानम् | जीवित–अवसान (१.१) | the end of life |
| एषा | एतद् (१.१) | This |
| च | च | and |
| व्यथयति | व्यथयति (√व्यथ् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | pains |
| घोषणा | घोषणा (√घुष्+युच्, १.१) | proclamation |
| मनः | मनस् (२.१) | heart |
| मे | अस्मद् (६.१) | my |
| श्रोतव्यम् | श्रोतव्य (√श्रु+तव्य, १.१) | must be heard |
| यत् | यद् (१.१) | that |
| इदम् | इदम् (१.१) | this |
| असौ | अदस् (१.१) | She |
| मया | अस्मद् (३.१) | by me |
| हता | हत (√हन्+क्त, १.१) | was killed |
| इति | इति | thus |
छन्दः
प्रहर्षिणी [१३: मनजरग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्रा | प्तो | ऽहं | व्य | स | न | कृ | शां | द | शा | म | ना | र्या |
| य | त्रे | दं | फ | ल | म | पि | जी | वि | ता | व | सा | नम् |
| ए | षा | च | व्य | थ | य | ति | घो | ष | णा | म | नो | मे |
| श्रो | त | व्यं | य | दि | द | म | सौ | म | या | ह | ते | ति |
| म | न | ज | र | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.