यासां बलिः सपदि मद्गृहदेहलीनां
हंसैश्च सारसगणैश्च विलुप्तपूर्वः ।
तास्वेव सम्प्रति विरूढतृणाङ्कुरासु
बीजाञ्जलिः पतति कीटमुखावलीढः ॥
यासां बलिः सपदि मद्गृहदेहलीनां
हंसैश्च सारसगणैश्च विलुप्तपूर्वः ।
तास्वेव सम्प्रति विरूढतृणाङ्कुरासु
बीजाञ्जलिः पतति कीटमुखावलीढः ॥
हंसैश्च सारसगणैश्च विलुप्तपूर्वः ।
तास्वेव सम्प्रति विरूढतृणाङ्कुरासु
बीजाञ्जलिः पतति कीटमुखावलीढः ॥
अन्वयः
AI
यासाम् मद्-गृह-देहलीनाम् बलिः सपदि हंसैः च सारस-गणैः च विलुप्त-पूर्वः (आसीत्) तासु एव सम्प्रति विरूढ-तृण-अङ्कुरासु कीट-मुख-आवलीढः बीज-अञ्जलिः पतति।
Summary
AI
Upon the thresholds of my house, where offerings were once swiftly consumed by swans and cranes, now—overgrown with blades of grass—falls a handful of seeds already chewed by insects.
सारांश
AI
मेरे घर की जिन देहलियों पर पहले हंस और सारस बलि का अन्न चुगते थे, आज उन्हीं पर घास उग आई है और कीड़ों द्वारा खाए गए बीजों की मुट्ठियाँ गिर रही हैं।
पदच्छेदः
AI
| यासाम् | यद् (६.३) | Upon which |
| मद्-गृह-देहलीनाम् | मद्–गृह–देहली (६.३) | of the thresholds of my house |
| बलिः | बलि (१.१) | offerings |
| सपदि | सपदि | swiftly |
| हंसैः | हंस (३.३) | by swans |
| च | च | and |
| सारस-गणैः | सारस–गण (३.३) | by cranes |
| च | च | and |
| विलुप्त-पूर्वः | विलुप्त–पूर्व (१.१) | were once consumed |
| तासु | तद् (७.३) | upon those |
| एव | एव | very |
| सम्प्रति | सम्प्रति | now |
| विरूढ-तृण-अङ्कुरासु | विरूढ–तृण–अङ्कुर (७.३) | overgrown with blades of grass |
| कीट-मुख-आवलीढः | कीट–मुख–आवलीढ (१.१) | already chewed by insects |
| बीज-अञ्जलिः | बीज–अञ्जलि (१.१) | a handful of seeds |
| पतति | पतति (√पत् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | falls |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| या | सां | ब | लिः | स | प | दि | म | द्गृ | ह | दे | ह | ली | नां |
| हं | सै | श्च | सा | र | स | ग | णै | श्च | वि | लु | प्त | पू | र्वः |
| ता | स्वे | व | स | म्प्र | ति | वि | रू | ढ | तृ | णा | ङ्कु | रा | सु |
| बी | जा | ञ्ज | लिः | प | त | ति | की | ट | मु | खा | व | ली | ढः |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.