सुखं हि दुःखान्यनुभूय शोभते
घनान्धकारेष्विव दीपदर्शनम् ।
सुखात्तु यो याति नरो दरिद्रतां
धृतः शरीरेण मृतः स जीवति ॥
सुखं हि दुःखान्यनुभूय शोभते
घनान्धकारेष्विव दीपदर्शनम् ।
सुखात्तु यो याति नरो दरिद्रतां
धृतः शरीरेण मृतः स जीवति ॥
घनान्धकारेष्विव दीपदर्शनम् ।
सुखात्तु यो याति नरो दरिद्रतां
धृतः शरीरेण मृतः स जीवति ॥
अन्वयः
AI
हि दुःखानि अनुभूय सुखम् घनान्धकारेषु दीप-दर्शनम् इव शोभते सुखात् तु यः नरः दरिद्रताम् याति सः शरीरेण धृतः मृतः (सन्) जीवति।
Summary
AI
Happiness shines brightly after experiencing sorrows, like the sight of a lamp in thick darkness. However, a man who falls into poverty after being wealthy lives as if dead, though still inhabiting a body.
सारांश
AI
दुखों के बाद सुख वैसे ही सुशोभित होता है जैसे घने अंधकार में दीपक। परंतु जो मनुष्य सुख भोगने के बाद दरिद्रता को प्राप्त होता है, वह जीवित होते हुए भी मृत समान है।
पदच्छेदः
AI
| हि | हि | Indeed |
| दुःखानि | दुःख (२.३) | sorrows |
| अनुभूय | अनुभूय (अनु√भू+ल्यप्) | after experiencing |
| सुखम् | सुख (१.१) | happiness |
| घन-अन्धकारेषु | घन–अन्धकार (७.३) | in thick darkness |
| दीप-दर्शनम् | दीप–दर्शन (१.१) | the sight of a lamp |
| इव | इव | like |
| शोभते | शोभते (√शुभ् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | shines brightly |
| सुखात् | सुख (५.१) | from being wealthy |
| तु | तु | However |
| यः | यद् (१.१) | who |
| नरः | नर (१.१) | a man |
| दरिद्रताम् | दरिद्रता (२.१) | into poverty |
| याति | याति (√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | falls |
| सः | तद् (१.१) | he |
| शरीरेण | शरीर (३.१) | in a body |
| धृतः | धृत (√धृ+क्त, १.१) | inhabiting |
| मृतः | मृत (√मृ+क्त, १.१) | as if dead |
| जीवति | जीवति (√जीव् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | lives |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सु | खं | हि | दुः | खा | न्य | नु | भू | य | शो | भ | ते |
| घ | ना | न्ध | का | रे | ष्वि | व | दी | प | द | र्श | नम् |
| सु | खा | त्तु | यो | या | ति | न | रो | द | रि | द्र | तां |
| धृ | तः | श | री | रे | ण | मृ | तः | स | जी | व | ति |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.