तयोरिदं सत्सुरतोत्सवाश्रयं
नयप्रचारं व्यवहारदुष्टताम् ।
खलस्वभावं भवितव्यतां तथा
चकार सर्वं किल शूद्रको नृपः ॥
तयोरिदं सत्सुरतोत्सवाश्रयं
नयप्रचारं व्यवहारदुष्टताम् ।
खलस्वभावं भवितव्यतां तथा
चकार सर्वं किल शूद्रको नृपः ॥
नयप्रचारं व्यवहारदुष्टताम् ।
खलस्वभावं भवितव्यतां तथा
चकार सर्वं किल शूद्रको नृपः ॥
अन्वयः
AI
नृपः शूद्रकः तयोः इदम् सत्-सुरत-उत्सव-आश्रयम् नय-प्रचारम् व्यवहार-दुष्टताम् खल-स्वभावम् तथा भवितव्यताम् सर्वम् किल चकार।
Summary
AI
King Śūdraka composed this entire work concerning their virtuous love, the principles of policy, the legal malpractices, the nature of the wicked, and the power of destiny.
सारांश
AI
राजा शूद्रक ने इस नाटक में चारुदत्त और वसंतसेना के प्रेम, लोक-व्यवहार, न्याय की कमियों, दुष्टों के स्वभाव और भाग्य की प्रबलता का चित्रण किया है।
पदच्छेदः
AI
| तयोः | तद् (६.२) | their |
| इदम् | इदम् (२.१) | this (work) |
| सत्-सुरत-उत्सव-आश्रयम् | सत्–सुरत–उत्सव–आश्रय (२.१) | concerning virtuous love |
| नय-प्रचारम् | नय–प्रचार (२.१) | the principles of policy |
| व्यवहार-दुष्टताम् | व्यवहार–दुष्टता (२.१) | the legal malpractices |
| खल-स्वभावम् | खल–स्वभाव (२.१) | the nature of the wicked |
| तथा | तथा | and |
| भवितव्यताम् | भवितव्यता (√भू+तव्य+तल्), २.१ | the power of destiny |
| सर्वम् | सर्व (२.१) | entire |
| किल | किल | indeed |
| चकार | चकार (√कृ कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | composed |
| शूद्रकः | शूद्रक (१.१) | Śūdraka |
| नृपः | नृप (१.१) | the king |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त | यो | रि | दं | स | त्सु | र | तो | त्स | वा | श्र | यं |
| न | य | प्र | चा | रं | व्य | व | हा | र | दु | ष्ट | ताम् |
| ख | ल | स्व | भा | वं | भ | वि | त | व्य | तां | त | था |
| च | का | र | स | र्वं | कि | ल | शू | द्र | को | नृ | पः |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.