अन्वयः
AI
हस्ती आलाने गृह्यते, वाजी वल्गासु गृह्यते। नारी हृदये गृह्यते, यदि इदम् न अस्ति (तर्हि) गम्यताम्॥
Summary
AI
An elephant is held by a post, a horse by the reins; a woman is held by the heart. If this heart is not won, then let her depart.
सारांश
AI
हाथी खंभे से बँधता है और घोड़ा लगाम से वश में आता है, किंतु नारी तो केवल हृदय से ही जीती जाती है। यदि हृदय में स्थान नहीं है, तो उसे जाने दो।
पदच्छेदः
AI
| आलाने | आलान (७.१) | by a post |
| गृह्यते | गृह्यते (√ग्रह् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is held |
| हस्ती | हस्तिन् (१.१) | An elephant |
| वाजी | वाजिन् (१.१) | a horse |
| वल्गासु | वल्गा (७.३) | by the reins |
| गृह्यते | गृह्यते (√ग्रह् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is held |
| हृदये | हृदय (७.१) | by the heart |
| गृह्यते | गृह्यते (√ग्रह् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is held |
| नारी | नारी (१.१) | a woman |
| यदि | यदि | If |
| इदम् | इदम् (१.१) | this |
| न | न | not |
| अस्ति | अस्ति (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | is |
| गम्यताम् | गम्यताम् (√गम् भावकर्मणोः लोट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | let her depart |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| आ | ला | ने | गृ | ह्य | ते | ह | स्ती |
| वा | जी | व | ल्गा | सु | गृ | ह्य | ते |
| हृ | द | ये | गृ | ह्य | ते | ना | री |
| य | दी | दं | ना | स्ति | ग | म्य | ताम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.