अन्धस्य दृष्टिरिव पुष्टिरिवातुरस्य
मूर्खस्य बुद्धिरिव सिद्धिरिवालसस्य ।
स्वल्पस्मृतेर्व्यसनिनः परमेव विद्या
त्वां प्राप्य सा रतिरिवारिजने प्रनष्टा ॥
अन्धस्य दृष्टिरिव पुष्टिरिवातुरस्य
मूर्खस्य बुद्धिरिव सिद्धिरिवालसस्य ।
स्वल्पस्मृतेर्व्यसनिनः परमेव विद्या
त्वां प्राप्य सा रतिरिवारिजने प्रनष्टा ॥
मूर्खस्य बुद्धिरिव सिद्धिरिवालसस्य ।
स्वल्पस्मृतेर्व्यसनिनः परमेव विद्या
त्वां प्राप्य सा रतिरिवारिजने प्रनष्टा ॥
अन्वयः
AI
अन्धस्य दृष्टिः इव, आतुरस्य पुष्टिः इव, मूर्खस्य बुद्धिः इव, अलसस्य सिद्धिः इव, स्वल्प-स्मृतेः व्यसनिनः विद्या इव, सा त्वाम् प्राप्य अरि-जने रतिः इव परमम् एव प्रनष्टा॥
Summary
AI
Like sight to the blind, health to the sick, wisdom to the fool, success to the lazy, or knowledge to an addict with poor memory—she, having reached you, has vanished like Rati among enemies.
सारांश
AI
जैसे अंधे के लिए दृष्टि, रोगी के लिए पुष्टि, मूर्ख के लिए बुद्धि, आलसी के लिए सिद्धि और विस्मृति वाले व्यसनी के लिए विद्या श्रेष्ठ है, वैसे ही तुम्हें पाकर वह शत्रुओं के बीच नष्ट हुई रति के समान है।
पदच्छेदः
AI
| अन्धस्य | अन्ध (६.१) | to the blind |
| दृष्टिः | दृष्टि (१.१) | sight |
| इव | इव | like |
| पुष्टिः | पुष्टि (१.१) | health |
| इव | इव | like |
| आतुरस्य | आतुर (६.१) | to the sick |
| मूर्खस्य | मूर्ख (६.१) | to the fool |
| बुद्धिः | बुद्धि (१.१) | wisdom |
| इव | इव | like |
| सिद्धिः | सिद्धि (१.१) | success |
| इव | इव | like |
| अलसस्य | अलस (६.१) | to the lazy |
| स्वल्पस्मृतेः | स्वल्प–स्मृति (६.१) | of one with poor memory |
| व्यसनिनः | व्यसनिन् (६.१) | of an addict |
| परम् | परम (२.१) | completely |
| एव | एव | indeed |
| विद्या | विद्या (१.१) | knowledge |
| त्वाम् | युष्मद् (२.१) | you |
| प्राप्य | प्राप्य (प्र√आप्+ल्यप्) | having reached |
| सा | तद् (१.१) | she |
| रतिः | रति (१.१) | Rati |
| इव | इव | like |
| अरिजने | अरि–जन (७.१) | among enemies |
| प्रनष्टा | प्रनष्ट (प्र√नश्+क्त, १.१) | has vanished |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | न्ध | स्य | दृ | ष्टि | रि | व | पु | ष्टि | रि | वा | तु | र | स्य |
| मू | र्ख | स्य | बु | द्धि | रि | व | सि | द्धि | रि | वा | ल | स | स्य |
| स्व | ल्प | स्मृ | ते | र्व्य | स | नि | नः | प | र | मे | व | वि | द्या |
| त्वां | प्रा | प्य | सा | र | ति | रि | वा | रि | ज | ने | प्र | न | ष्टा |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.