दारिद्य शोचामि भवन्तमेव-
मस्मच्छरीरे सुहृदित्युषित्वा ।
विपन्नदेहे मयि मन्दभाग्ये
ममेति चिन्ता क्व गमिष्यसि त्वम् ॥
दारिद्य शोचामि भवन्तमेव-
मस्मच्छरीरे सुहृदित्युषित्वा ।
विपन्नदेहे मयि मन्दभाग्ये
ममेति चिन्ता क्व गमिष्यसि त्वम् ॥
मस्मच्छरीरे सुहृदित्युषित्वा ।
विपन्नदेहे मयि मन्दभाग्ये
ममेति चिन्ता क्व गमिष्यसि त्वम् ॥
अन्वयः
AI
दारिद्र्य ! अस्मत्-शरीरे सुहृत् इति उषित्वा, एवम् भवन्तम् शोचामि । मन्द-भाग्ये मयि विपन्न-देहे (सति), मम इति चिन्ता (कुर्वन्) त्वम् क्व गमिष्यसि ?
Summary
AI
O Poverty! Having lived in my body as a friend, I grieve for you thus. When I, the unfortunate one, am dead, where will you go, worrying about your future?
सारांश
AI
चारुदत्त दरिद्रता से कहता है कि तुम मित्र बनकर मेरे शरीर में रहे, अब मेरे मरने के बाद तुम कहाँ जाओगे? मुझे तुम्हारी ही चिंता है।
पदच्छेदः
AI
| दारिद्र्य | दारिद्र्य (८.१) | O Poverty |
| शोचामि | शोचामि (√शुच् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I grieve for |
| भवन्तम् | भवत् (२.१) | you |
| एवम् | एवम् | thus |
| अस्मच्छरीरे | अस्मद्–शरीर (७.१) | in my body |
| सुहृद् | सुहृद् (१.१) | as a friend |
| इति | इति | thus |
| उषित्वा | उषित्वा (√वस्+क्त्वा) | having lived |
| विपन्नदेहे | विपन्न–देह (७.१) | when the body is dead |
| मयि | अस्मद् (७.१) | I |
| मन्दभाग्ये | मन्द–भाग्य (७.१) | unfortunate one |
| ममेति | मम (६.१)–इति | 'mine', thus |
| चिन्ता | चिन्ता (१.१) | worrying |
| क्व | क्व | where |
| गमिष्यसि | गमिष्यसि (√गम् कर्तरि लृट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | will you go |
| त्वम् | युष्मद् (१.१) | you |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| दा | रि | द्य | शो | चा | मि | भ | व | न्त | मे | व |
| म | स्म | च्छ | री | रे | सु | हृ | दि | त्यु | षि | त्वा |
| वि | प | न्न | दे | हे | म | यि | म | न्द | भा | ग्ये |
| म | मे | ति | चि | न्ता | क्व | ग | मि | ष्य | सि | त्वम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.