वाप्यां स्नाति विचक्षणो द्विजवरो मूर्खोऽपि वर्णाधमः
फुल्लां नाम्यति वायसोऽपि हि लतां या नामिता बर्हिणा ।
ब्रह्मक्षत्रविशस्तरन्ति च यया नावा तयैवेतरे
त्वं वापीव लतेव नौरिव जनं वेश्यासि सर्वं भज ॥
वाप्यां स्नाति विचक्षणो द्विजवरो मूर्खोऽपि वर्णाधमः
फुल्लां नाम्यति वायसोऽपि हि लतां या नामिता बर्हिणा ।
ब्रह्मक्षत्रविशस्तरन्ति च यया नावा तयैवेतरे
त्वं वापीव लतेव नौरिव जनं वेश्यासि सर्वं भज ॥
फुल्लां नाम्यति वायसोऽपि हि लतां या नामिता बर्हिणा ।
ब्रह्मक्षत्रविशस्तरन्ति च यया नावा तयैवेतरे
त्वं वापीव लतेव नौरिव जनं वेश्यासि सर्वं भज ॥
अन्वयः
AI
वाप्याम् विचक्षणः द्विज-वरः स्नाति, मूर्खः अपि वर्ण-अधमः (स्नाति) । वायसः अपि हि फुल्लाम् लताम् नाम्यति, या बर्हिणा नामिता । यया नावा ब्रह्म-क्षत्र-विशः तरन्ति, तयै एव इतरे (तरन्ति) । त्वम् वापी इव लता इव नौः इव वेश्या असि, सर्वम् जनम् भज ।
Summary
AI
In a lake, the wise Brāhmaṇa bathes, and so does the foolish low-caste man. Even a crow bends a flowering creeper that was bent by a peacock. By the same boat that carries Brāhmaṇas, Kṣatriyas, and Vaiśyas, others also cross. Like a lake, a creeper, or a boat, you are a courtesan; serve everyone.
सारांश
AI
जैसे कुएं में विद्वान और मूर्ख दोनों स्नान करते हैं, लता को मोर और कौआ दोनों झुकाते हैं और नाव से सभी पार उतरते हैं, वैसे ही वेश्या होने के नाते तुम्हें सबका सत्कार करना चाहिए।
पदच्छेदः
AI
| वाप्यां | वापी (७.१) | in a lake |
| स्नाति | स्नाति (√स्ना कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | bathes |
| विचक्षणो | विचक्षण (१.१) | the wise |
| द्विजवरो | द्विज–वर (१.१) | best of Brāhmaṇas |
| मूर्खोऽपि | मूर्ख (१.१)–अपि | the foolish one also |
| वर्णाधमः | वर्ण–अधम (१.१) | the low-caste man |
| फुल्लां | फुल्ल (√फुल्ल्+क्त+टाप्), २.१ | a flowering |
| नाम्यति | नाम्यति (√नम् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | bends |
| वायसोऽपि | वायस (१.१)–अपि | even a crow |
| हि | हि | for |
| लतां | लता (२.१) | a creeper |
| या | यद् (१.१) | which |
| नामिता | नामित (√नम्+णिच्+क्त+टाप्, १.१) | was bent |
| बर्हिणा | बर्हिन् (३.१) | by a peacock |
| ब्रह्मक्षत्रविशस्तरन्ति | ब्रह्मन्–क्षत्र–विश् (१.३)–तरन्ति (√तॄ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | Brāhmaṇas, Kṣatriyas, and Vaiśyas cross |
| च | च | and |
| यया | यद् (३.१) | by which |
| नावा | नौ (३.१) | boat |
| तयैवेतरे | तद् (३.१)–एव–इतर (१.३) | by that same one, others too |
| त्वं | युष्मद् (१.१) | you |
| वापीव | वापी (१.१)–इव | like a lake |
| लतेव | लता (१.१)–इव | like a creeper |
| नौरिव | नौ (१.१)–इव | like a boat |
| जनं | जन (२.१) | person |
| वेश्यासि | वेश्या (१.१)–असि (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | you are a courtesan |
| सर्वं | सर्व (२.१) | every |
| भज | भज (√भज् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | serve |
छन्दः
शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ | १८ | १९ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| वा | प्यां | स्ना | ति | वि | च | क्ष | णो | द्वि | ज | व | रो | मू | र्खो | ऽपि | व | र्णा | ध | मः |
| फु | ल्लां | ना | म्य | ति | वा | य | सो | ऽपि | हि | ल | तां | या | ना | मि | ता | ब | र्हि | णा |
| ब्र | ह्म | क्ष | त्र | वि | श | स्त | र | न्ति | च | य | या | ना | वा | त | यै | वे | त | रे |
| त्वं | वा | पी | व | ल | ते | व | नौ | रि | व | ज | नं | वे | श्या | सि | स | र्वं | भ | ज |
| म | स | ज | स | त | त | ग | ||||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.