तरुणजनसहायश्चिन्त्यतां वेशवासो
विगणय गणिका त्वं मार्गजाता लतेव ।
वहसि हि धनहार्यं पण्यभूतं शरीरं
सममुपचर भद्रे सुप्रियं वाप्रियं वा ॥
तरुणजनसहायश्चिन्त्यतां वेशवासो
विगणय गणिका त्वं मार्गजाता लतेव ।
वहसि हि धनहार्यं पण्यभूतं शरीरं
सममुपचर भद्रे सुप्रियं वाप्रियं वा ॥
विगणय गणिका त्वं मार्गजाता लतेव ।
वहसि हि धनहार्यं पण्यभूतं शरीरं
सममुपचर भद्रे सुप्रियं वाप्रियं वा ॥
अन्वयः
AI
तरुण-जन-सहायः वेश-वासः चिन्त्यताम् । त्वम् मार्ग-जाता लता इव गणिका (असि), इति विगणय । हि (त्वम्) धन-हार्यम् पण्य-भूतम् शरीरम् वहसि । भद्रे ! सुप्रियम् वा अप्रियम् वा समम् उपचर ।
Summary
AI
Consider the life of a courtesan's dwelling, supported by young men. Realize that you are a courtesan like a creeper growing by the wayside. You carry a body that is a commodity to be bought with wealth. O lady, serve both the liked and the disliked equally.
सारांश
AI
विट कहता है कि तुम मार्ग की लता के समान गणिका हो और तुम्हारा शरीर धन से खरीदा जा सकता है। इसलिए तुम्हें प्रिय और अप्रिय दोनों के साथ समान व्यवहार करना चाहिए।
पदच्छेदः
AI
| तरुणजनसहायः | तरुण–जन–सहाय (१.१) | supported by young men |
| चिन्त्यतां | चिन्त्यताम् (√चिन्त् भावकर्मणोः लोट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | let it be considered |
| वेशवासः | वेश–वास (१.१) | the life of a courtesan's dwelling |
| विगणय | विगणय (वि√गण +णिच् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | realize |
| गणिका | गणिका (१.१) | a courtesan |
| त्वं | युष्मद् (१.१) | you |
| मार्गजाता | मार्ग–जात (√जन्+क्त+टाप्, १.१) | grown by the wayside |
| लतेव | लता (१.१)–इव | like a creeper |
| वहसि | वहसि (√वह् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | you carry |
| हि | हि | for |
| धनहार्यं | धन–हार्य (√हृ+ण्यत्, २.१) | to be bought with wealth |
| पण्यभूतं | पण्य–भूत (√भू+क्त, २.१) | that is a commodity |
| शरीरं | शरीर (२.१) | a body |
| समम् | सम (२.१) | equally |
| उपचर | उपचर (उप√चर् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | serve |
| भद्रे | भद्रा (८.१) | O lady |
| सुप्रियं | सुप्रिय (२.१) | the liked |
| वा | वा | or |
| अप्रियं | अप्रिय (२.१) | the disliked |
| वा | वा | or |
छन्दः
मालिनी [१५: ननमयय]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त | रु | ण | ज | न | स | हा | य | श्चि | न्त्य | तां | वे | श | वा | सो |
| वि | ग | ण | य | ग | णि | का | त्वं | मा | र्ग | जा | ता | ल | ते | व |
| व | ह | सि | हि | ध | न | हा | र्यं | प | ण्य | भू | तं | श | री | रं |
| स | म | मु | प | च | र | भ | द्रे | सु | प्रि | यं | वा | प्रि | यं | वा |
| न | न | म | य | य | ||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.