असिः सुतीक्ष्णो वलितं च मस्तकं
कल्पये शीर्षमुत मारयामि वा ।
अलं तवैतेन पलायितेन
मुमूर्षुर्यो भवति न स खलु जीवति ॥
असिः सुतीक्ष्णो वलितं च मस्तकं
कल्पये शीर्षमुत मारयामि वा ।
अलं तवैतेन पलायितेन
मुमूर्षुर्यो भवति न स खलु जीवति ॥
कल्पये शीर्षमुत मारयामि वा ।
अलं तवैतेन पलायितेन
मुमूर्षुर्यो भवति न स खलु जीवति ॥
अन्वयः
AI
असिः सुतीक्ष्णः, वलितम् च मस्तकम् (अस्ति) । शीर्षम् कल्पये उत मारयामि वा ? तव एतेन पलायितेन अलम् । यः मुमूर्षुः भवति, सः खलु न जीवति ।
Summary
AI
The sword is sharp and the head is turned. Shall I chop off your head or kill you? Enough of this fleeing! He who is destined to die certainly does not live.
सारांश
AI
मेरी तलवार पैनी है और तुम्हारा सिर झुका हुआ है, कहो तो मार डालूँ? इस तरह भागने से क्या लाभ, जो मरने वाला होता है वह जीवित नहीं बचता।
पदच्छेदः
AI
| असिः | असि (१.१) | the sword |
| सुतीक्ष्णः | सु–तीक्ष्ण (१.१) | is very sharp |
| वलितं | वलित (√वल्+क्त, १.१) | turned |
| च | च | and |
| मस्तकं | मस्तक (१.१) | the head |
| कल्पये | कल्पये (√कृप् +णिच् कर्तरि लट् (आत्मने.) उ.पु. एक.) | shall I chop off |
| शीर्षम् | शीर्ष (२.१) | the head |
| उत | उत | or |
| मारयामि | मारयामि (√मृ +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | shall I kill |
| वा | वा | or |
| अलं | अलम् | enough |
| तव | युष्मद् (६.१) | your |
| एतेन | एतद् (३.१) | with this |
| पलायितेन | पलायित (परा√अय्+क्त, ३.१) | fleeing |
| मुमूर्षुः | मुमूर्षु (√मृ+सन्+उ, १.१) | one who is destined to die |
| यः | यद् (१.१) | who |
| भवति | भवति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | is |
| न | न | not |
| स | तद् (१.१) | he |
| खलु | खलु | certainly |
| जीवति | जीवति (√जीव् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | lives |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | सिः | सु | ती | क्ष्णो | व | लि | तं | च | म | स्त | कं | |
| क | ल्प | ये | शी | र्ष | मु | त | मा | र | या | मि | वा | |
| अ | लं | त | वै | ते | न | प | ला | यि | ते | न | मु | |
| मू | र्षु | र्यो | भ | व | ति | न | स | ख | लु | जी | व | ति |
| ज | त | ज | र | |||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.