द्विरदेन्द्रगतिश्चकोरनेत्रः
परिपूर्णेन्दुमुखः सुविग्रहश्च ।
द्विजमुख्यतमः कविर्बभूव
प्रथितः शूद्रक इत्यगाधसत्त्वः ॥
द्विरदेन्द्रगतिश्चकोरनेत्रः
परिपूर्णेन्दुमुखः सुविग्रहश्च ।
द्विजमुख्यतमः कविर्बभूव
प्रथितः शूद्रक इत्यगाधसत्त्वः ॥
परिपूर्णेन्दुमुखः सुविग्रहश्च ।
द्विजमुख्यतमः कविर्बभूव
प्रथितः शूद्रक इत्यगाधसत्त्वः ॥
अन्वयः
AI
द्विरद-इन्द्र-गतिः चकोर-नेत्रः परिपूर्ण-इन्दु-मुखः सुविग्रहः च द्विज-मुख्य-तमः कविः प्रथितः शूद्रकः इति अगाध-सत्त्वः बभूव।
Summary
AI
There was a king named Śūdraka, a man of profound character and a renowned poet. He possessed the gait of a lordly elephant, eyes like a cakora bird, a face like the full moon, and a beautiful physique, being the foremost among the twice-born.
सारांश
AI
गजराज जैसी चाल, चकोर जैसी आँखें और पूर्ण चंद्रमा के समान मुख वाले अत्यंत तेजस्वी और विद्वान कवि शूद्रक प्रसिद्ध हुए, जिनका व्यक्तित्व अत्यंत गंभीर था।
पदच्छेदः
AI
| द्विरद-इन्द्र-गतिः | द्विरद–इन्द्र–गति (१.१) | having the gait of a lordly elephant |
| चकोर-नेत्रः | चकोर–नेत्र (१.१) | with eyes like a cakora bird |
| परिपूर्ण-इन्दु-मुखः | परिपूर्ण–इन्दु–मुख (१.१) | with a face like the full moon |
| सुविग्रहः | सु–विग्रह (१.१) | with a beautiful physique |
| च | च | and |
| द्विज-मुख्य-तमः | द्विज–मुख्य–तम (१.१) | the foremost among the twice-born |
| कविः | कवि (१.१) | a poet |
| बभूव | बभूव (√भू कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | there was |
| प्रथितः | प्रथित (√प्रथ्+क्त, १.१) | renowned |
| शूद्रकः | शूद्रक (१.१) | Śūdraka |
| इति | इति | thus (named) |
| अगाध-सत्त्वः | अगाध–सत्त्व (१.१) | of profound character |
छन्दः
औपच्छन्दसिक
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| द्वि | र | दे | न्द्र | ग | ति | श्च | को | र | ने | त्रः | |
| प | रि | पू | र्णे | न्दु | मु | खः | सु | वि | ग्र | ह | श्च |
| द्वि | ज | मु | ख्य | त | मः | क | वि | र्ब | भू | व | |
| प्र | थि | तः | शू | द्र | क | इ | त्य | गा | ध | स | त्त्वः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.