एषा नाणकमोषिकामकशिका मत्स्याशिका लासिका
निर्नासा कुलनाशिका अवशिका कामस्य मञ्जूषिका ।
एषा वेशवधूः सुवेशनिलया वेशाङ्गना वेशिका
एतान्यस्या दश नामकानि मया कृतान्यद्यापि मां नेच्छति ॥
एषा नाणकमोषिकामकशिका मत्स्याशिका लासिका
निर्नासा कुलनाशिका अवशिका कामस्य मञ्जूषिका ।
एषा वेशवधूः सुवेशनिलया वेशाङ्गना वेशिका
एतान्यस्या दश नामकानि मया कृतान्यद्यापि मां नेच्छति ॥
निर्नासा कुलनाशिका अवशिका कामस्य मञ्जूषिका ।
एषा वेशवधूः सुवेशनिलया वेशाङ्गना वेशिका
एतान्यस्या दश नामकानि मया कृतान्यद्यापि मां नेच्छति ॥
अन्वयः
AI
एषा नाणक-मोषिका-अमक-शिका, मत्स्य-आशिका, लासिका, निर्नासा, कुल-नाशिका, अवशिका, कामस्य मञ्जूषिका, एषा वेश-वधूः, सुवेश-निलया, वेश-अङ्गना, वेशिका (अस्ति) । अस्याः एतानि दश नामकानि मया कृतानि, (तथापि एषा) अद्यापि माम् न इच्छति ।
Summary
AI
This stealer of coins, eater of fish, a dancer, snub-nosed, destroyer of families, uncontrollable, a casket of desire, a courtesan, a dweller in the red-light district, a common woman, a harlot—I have given her these ten names, yet she still does not desire me.
सारांश
AI
शकार वसंतसेना को धन-हारने वाली, कुल-नाशिनी और काम की पिटारी जैसे दस नामों से पुकारता है और कहता है कि मेरे द्वारा ये नाम दिए जाने पर भी वह मुझे नहीं चाहती।
पदच्छेदः
AI
| एषा | एतद् (१.१) | this one |
| नाणकमोषिकामकशिका | नाणक–मोषिका–अमक–शिका (१.१) | stealer of coins |
| मत्स्याशिका | मत्स्य–आशक (√अश्+ण्वुल्+टाप्, १.१) | eater of fish |
| लासिका | लासक (√लस्+णिच्+ण्वुल्+टाप्, १.१) | a dancer |
| निर्नासा | निर्–नासा (१.१) | snub-nosed |
| कुलनाशिका | कुल–नाशक (√नश्+णिच्+ण्वुल्+टाप्, १.१) | destroyer of families |
| अवशिका | अवशिका (१.१) | uncontrollable |
| कामस्य | काम (६.१) | of desire |
| मञ्जूषिका | मञ्जूषिका (१.१) | a casket |
| एषा | एतद् (१.१) | this one |
| वेशवधूः | वेश–वधू (१.१) | a courtesan |
| सुवेशनिलया | सु–वेश–निलया (१.१) | a dweller in the red-light district |
| वेशाङ्गना | वेश–अङ्गना (१.१) | a common woman |
| वेशिका | वेशिका (१.१) | a harlot |
| एतानि | एतद् (१.३) | these |
| अस्याः | इदम् (६.१) | her |
| दश | दशन् (१.३) | ten |
| नामकानि | नामक (१.३) | names |
| मया | अस्मद् (३.१) | by me |
| कृतानि | कृत (√कृ+क्त, १.३) | have been made |
| अद्यापि | अद्य–अपि | even now |
| माम् | अस्मद् (२.१) | me |
| न | न | not |
| इच्छति | इच्छति (√इष् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | she desires |
छन्दः
शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ | १८ | १९ | २० | २१ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ए | षा | ना | ण | क | मो | षि | का | म | क | शि | का | म | त्स्या | शि | का | ला | सि | का | ||
| नि | र्ना | सा | कु | ल | ना | शि | का | अ | व | शि | का | का | म | स्य | म | ञ्जू | षि | का | ||
| ए | षा | वे | श | व | धूः | सु | वे | श | नि | ल | या | वे | शा | ङ्ग | ना | वे | शि | का | ||
| ए | ता | न्य | स्या | द | श | ना | म | का | नि | म | या | कृ | ता | न्य | द्या | पि | मां | ने | च्छ | ति |
| म | स | ज | स | त | त | ग | ||||||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.